Rehearsing Ulysses: A structural comparison of Joyce's Ulysses with Beethoven's Hammerklavier Sonata and Schoenberg's Verklärte Nacht

Abstract

Joyce'un müziğe olan ilgisinin aşikârlığına ve eserlerindeki yoğun müzikal göndermelere karşın Joyce'un yapıtlarının müzikle olan münasebeti, bir kütüphaneyi rahatlıkla doldurabilecek zenginlikteki Joyce araştırmalarının bütünüyle kıyaslandığında, son derece cılız bir araştırma alanıdır. Akademisyenler her ne kadar Joyce'un müzik bilgisine atıfta bulunmaktan geri durmasalar da genellikle metne çeşni kabul edilen müzikal göndermeleri sınıflandırmakla yetinmektedirler. Kendilerini Joyce'un eserlerinde müziğin oynadığı rolü araştırmaya adamış olan Joyceçuların kıymetli çalışmalarına rağmen bu alanda şimdiye kadar yapılanlar söz konusu göndermelerin nasıl bir işleve sahip olduklarının incelenmesinin ötesine geçmiş değildir. Resimden müziğe pek geniş bir yelpazede modern sanat üzerindeki etkisi de göz önüne alındığında, Joyce'un kullandığı edebi tekniklerle farklı sanatsal ifadeler üretmek üzere başvurulan yöntemleri karşılaştıran tarihsel bir analizin yokluğu, böyle bir çalışmanın tüm güçlüğüne rağmen, son derece şaşırtıcıdır. Elinizdeki çalışma Joyce'un Ulysses'iyle Beethoven'in Hammerklavier Sonatı ve Schoenberg'in Verklärte Nacht Sextetini karşılaştırmak suretiyle bu açığı giderme gayretindedir. Adorno'nun negatif diyalektiğinden hareketle bu eserlerin yapısal ve sosyo-tarihsel bakımdan yakınlıklarını açığa çıkarmayı deneyeceğim. Böylece Karşılaştırmalı Edebiyat alanının sınırlarını negatif diyalektiğin sağladığı araçlarla farklı sanatsal ifade biçimlerini karşılaştıran analizleri de içerecek şekilde genişletmeyi umuyorum.In spite of the wide acceptance of Joyces interest in music along with rich musical allusions in his texts, the relationship between Joyces oeuvre and music remains a relatively less enticing field of study in comparison with the colossal field of Joyce studies as a whole. Although literary scholars frequently remind the musical background of Joyce, they generally content themselves with mere classifications of the allusions taken as accompaniments to the texts. Notwithstanding the noteworthy endeavours of Joyceans who devote themselves to the study of the role music plays in Joyces texts, the field has been cultivated exclusively to the extent of interpreting how these allusions are employed, at best. However plausible are the complications, a historical analysis on the correspondences between the literary techniques Joyce employed and those made use of in different artistic expressions is yet to come, for all Joyces well documented influence on a wide range of modern works of art from painting to music. The present study is intended to fill this gap by comparing Joyces Ulysses with Beethovens Hammerklavier Sonata and Arnold Schoenbergs Sextet Verklärte Nacht. Relying on the negative dialectics of Adorno I will try to reveal structural and socio-historical correspondences among the works. By doing so I hope to bring an insight into the field of Comparative Literature while extending its scope through a comparison of different artistic expressions with the devices negative dialectics provides.