RDA ve MARC 21 standartları çerçevesinde bir bilgi kaynağı olarak efemeraların kataloglanması

Abstract

ÖZET: Bilgi kaynaklarının sosyal, kültürel ve tarihi çalışmalardaki rolleri zaman içerisinde değişmektedir. Akademik çalışmaların yanı sıra efemeralar da barındırdıkları bilgi değerleri bakımından günümüzde bilimsel çalışmalarda yerini almış ve değer görmeye başlamıştır. Koleksiyonerler, araştırmacılar ya da ilgilileri için birer malzeme/bilgi değeri taşıyan efemeralar, arşiv, müze veya kütüphane koleksiyonlarında daha fazla yer almayı hak etmektedir. Efemeraların tanımlanması ve sınıflandırılması noktasında rehber olabilecek araştırmalar çok sınırlıdır. Ayrıca üniversitelerin bilgi ve belge yönetimi bölümü müfredatlarında da efemeralara yönelik yeterli planlamalar görülememektedir. Bilgi merkezlerine, kütüphanecilere, bilim insanlarına ve kütüphane otomasyonları üzerine çalışma yapan firmalara fikir sunabilmek adına bu çalışmada, efemeraların Kaynak Tanımlama & Erişim (Resource Description and Access – RDA) ve Makinece Okunabilir Kataloglama (Machine Readable Cataloging – MARC) standartları kapsamında kataloglanabilirliğini ölçerek niteleme alanlarına örnekler verilmiştir. Çalışmadaki efemeralar gözlem ve doküman analiz yöntemiyle incelenmiş ve elde edilen veriler kapsamında kataloglanma örnekleri sunulmuştur. Örnekler sonucunda MARC 21 ve RDA standartları kapsamında efemeraların kataloglanabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Efemera seçiminde efemeraların güncel kataloglama standardı RDA’ya göre kataloglanabilirliğini ve kütüphane tarihini yansıtan efemeraların tanıtımı amaçlanmıştır.ABSTRACT: The roles of information sources in social, cultural and historical studies have been changed over time. In addition to academic studies, today, ephemera also took their place in scientific studies in terms of the information value they contain. Ephemera, which has a material/information value for collectors, researchers or those concerned, deserve to be included more in archive, museum or library collections. Studies that can guide the description and classification of ephemera are very limited. In addition, there are very limited plans for ephemera in the curriculum of information management programs. In this study, in order to suggest to the information centers, librarians, scientists and firms working on library automation systems, ephemera was evaluated by giving examples to the description fields and measuring the catalogability within the scope of Resource Description and Access (RDA) and Machine Readable Cataloging (MARC) standards. The ephemera in this study were examined by observation and document analysis method and cataloging examples were presented within the scope of the data obtained. As a result of the examples, it was concluded that ephemera can be cataloged within the scope of MARC 21 and RDA standards. In the selection of ephemera, it is aimed to introduce the ephemera that reflect the catalogability of the ephemera according to the current cataloging standard RDA and the history of the library.