Kahire’den İstanbul’a: futbol, siyaset ve toplumsal hareketler

Abstract

ÖZET: Gerek Arap Baharı gerekse Gezi Parkı protestoları sırasında futbol taraftar gruplarının, özellikle de Ultraların şaşırtıcı bir şekilde protestoların önemli aktörlerden biri oluşuna tanık olduk. Mısır’da Develer Savaşı’nda ve sonrasında ve Türkiye’de de göstericilerle polis arasındaki çatışmalarda, taraftar grupları dağınık ve örgütsüz kitleleri bir araya toplayarak direnişe önemli bir destek vermiştir. Toplumsal hareketlerin bu sıra dışı aktörlerini sorunsallaştıran bu çalışma, Mısır ve Türkiye örneklerini belirli karşılaştırma öğeleri çerçevesinde ele almaktadır. Çekişmeci siyaset literatürünün sunduğu kavramsal çerçeveye yaslanan makalede siyasal fırsatlar, birikmiş bir çekişmenin varlığı, deneyim ve taraftar gruplarının mevcut eylem repertuvarları tartışılmaktadır. Makale siyasete demokratik katılım yollarının tıkandığı, devlet şiddetinin yaygın olduğu ve sokağın asli muhalefet ve protesto uzamı haline geldiği Mısır örneğinde taraftar gruplarının, tecrübeli sokak savaşçıları olarak toplumsal hareketlerin güçlü ve kalıcı unsurları haline geldiğini vurgulamaktadır.ABSTRACT: Both in the Arab Spring and Gezi Park protests we have witnessed football fan groups’, especially the Ultras’ emergence as crucial actors in social protests. In Egypt during the Battle of Camel and it’s after, and in Turkey, the fan groups contributed resistance through gathering and organizing dispersed and unorganized masses in clashes with the police forces. This study, through problematizing these unusual actors of social movements through making a comparison between Egyptian and Turkish cases. The article uses the conceptual tools provided by contentious politics approach and discusses political opportunities, accumulated contention, experience, and fan groups’ action repertoires. The article proposes that in Egypt case, in which conduits of democratic participation to politics is blocked, state violence is pervasive and street became the main space of dissent and protest, the fan groups, as experienced street fighters, become the powerful and persistent elements of social movements.