Türkçe kelimelerin serbest çağrışım normları üzerine güvenirlik ve geçerlik çalışması

dc.contributor.authorAkırmak, Ümit
dc.contributor.authorOrhon, Mehmet Altan
dc.date.accessioned2021-12-15T12:52:59Z
dc.date.available2021-12-15T12:52:59Z
dc.date.issued2018
dc.description.abstractÖZET: Kelimelerin çağrışım yapıları, kelimeler üzerine işlem yapılan durumsal görevlerde performansı etkilemektedir (Nelson, Dyrdal ve Goodmon, 2005). Serbest çağrışım yöntemi kullanılarak kelimelerin anlamca güçlü olarak bağlı olduğu diğer kelimeler belirlenip kelimelerin çağrışım yapılarının anlamsal bellekteki organizasyonuna dair bilgiler elde edilebilir. Türkçe kelimelerin çağrışım normları Tekcan ve Göz (2005) tarafından toplanmış olsa da bu bulguların güvenirliği ve geçerliği özel olarak test edilmemiştir. Bu araştırmanın amacı var olan serbest çağrışım norm bulgularının güvenirlik ve geçerliğini belirlemektir. Güvenirliği ölçmek için yapılan birinci çalışmada, var olan normlardan 100 kelime seçilmiş ve bu kelimelerin uyandırdığı çağrışımlar hem klasik kalem-kağıt yöntemiyle hem de çevrimiçi olarak toplanılmıştır. Veriler çağrışım gücü, çağrışım seti büyüklüğü ve çağrışımın heterojenliği değerleri üzerinden karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular normatif verilerin yüksek güvenirliğe sahip olduğunu göstermiştir. İkinci çalışma, var olan normların yordama geçerliğini ipucu ile hatırlama yönteminin kullanıldığı deneysel bir desende sınamıştır. İpucu kelimelerinin çağrışım seti büyüklüğü ve çağrışım gücü değerleri değişimlenerek (manipüle edilerek) doğru hatırlama oranına etkileri incelenmiştir. Alanyazındaki beklentiler çerçevesinde çağrışım gücü değerleri yüksek ipuçları düşük olanlara göre daha iyi bellek performansı ile sonuçlanmış ancak ipucu çağrışım setinin büyüklüğü beklenen etkiyi göstermemiştir. Bulgular, çağrışım normlarının büyük oranda güvenilir ve geçerli olduğunu göstermekle beraber normatif verilerdeki eksikliklerin ilave norm çalışmaları ile giderilmesi gerektiğinin önemine işaret etmektedir.en_US
dc.description.abstractABSTRACT: Pre-existing semantic associations of words influence performance in various episodic tasks (Nelson, Dyrdal, & Goodmon, 2005). The free association task indexes strong associative relations among words. In turn, this makes it possible to map associative structure of the words in semantic memory. Although Tekcan and Goz (2005) collected free association norms of Turkish words in an earlier study, the reliability and validity of their findings have not been empirically tested with a specific study. The goal of the present study was to determine the reliability and validity of the existing free association norms. In Study 1, 100 words were randomly selected from the existing normative database and were normed again by using the standard free association method as well as an online version of the same task in order to assess the reliability. The obtained findings were compared in regard to associative strength, associative set size, and heterogeneity values. The results indicated that the existing norms have high reliability. Study 2 assessed the predictive validity of the existing norms in an extra-list cued recall experiment. The cue-to-target strength and cue set size were manipulated in order to examine their effects on correct recall. In line with the previous findings, high cue-to-target strength led to higher recall rates compared to low cue-to-target strength; however, the effects of cue set size were not in the expected direction. The present findings imply that the existing free association norms have high reliability and validity overall, but there is a crucial need to overcome the shortcomings of the Turkish free association norms by norming additional words.en_US
dc.fullTextLevelFull Texten_US
dc.identifier.issn1300-4433
dc.identifier.trdizinid347906en_US
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11411/4212
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/yayin/detay/347906en_US
dc.indekslendigikaynakTR-Dizinen_US
dc.issue81en_US
dc.language.isotren_US
dc.nationalNationalen_US
dc.numberofauthors2en_US
dc.pages62-81en_US
dc.publisherTürk Psikoloji Dergisien_US
dc.relation.ispartofTürk Psikoloji Dergisien_US
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanıen_US
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccessen_US
dc.subjectSerbest çağrışımen_US
dc.subjectipucu ile hatırlamaen_US
dc.subjectçağrışımsal belleken_US
dc.subjectanısal belleken_US
dc.subjectheterojenliken_US
dc.subjectFree associationen_US
dc.subjectcued recallen_US
dc.subjectassociative memoryen_US
dc.subjectepisodic memoryen_US
dc.subjectheterogeneityen_US
dc.titleTürkçe kelimelerin serbest çağrışım normları üzerine güvenirlik ve geçerlik çalışması
dc.title.alternativeA study on the reliability and validity of the Turkish free association norms
dc.typeArticle
dc.volume33en_US

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
2018AkırmakOrhon.pdf
Boyut:
1.96 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Açıklama:
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
license.txt
Boyut:
1.71 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama: