Travma bilgili dans/hareket ve sanatla ifade yöntemleri kullanımının ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travma, interoseptif farkındalık ve psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisinin incelenmesi: Pilot çalışma

Abstract

Bu araştırmada, travma bilgili dans/hareket temelli sanatla ifade yöntemleri kullanımının ruh sağlığı çalışanlarının interoseptif farkındalık, ikincil travmatik stres ve psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisini değerlendirmek amaçlanmaktadır. Araştırma, 21 Ocak - 25 şubat 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, araştırma kriterlerini karşılayan 18 psikososyal destek çalışanı oluşturmaktadır. Katılımcılar randomize edilerek iki ayrı gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu katılımcılarına (n=9, yaş: 29,33±3,39) herhangi bir müdahale uygulanmazken müdahale grubu katılımcılarına (n=9, yaş: 28,44±2,50) 6 haftalık travma bilgili dans/hareket ve dışavurumcu sanat yöntemleri uygulanmıştır. Araştırmanın verileri; İkincil Travmatik Stres Ölçeği, Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Çok Boyutlu Bedensel Farkındalık Ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. İlgili ölçümler, üç ayrı zaman diliminde (başlangıç, müdahale sonrası ve müdahale sonrası 1 ay sonra) ölçülmüştür. Normal dağılım gösteren verilerde Bağımsız Örneklem T Testi ve Tekrarlayan Ölçümlerde ANOVA ile normal dağılım göstermeyen verilerde Mann Whitney U, Friedman Analizi ve Wilcoxon ??aretli Sıralar Testi kullanılmı?tır. Araştırma sonucunda, müdahale grubu katılımcılarının ikincil travmatik stres düzeye başlangıca göre anlamlı bir şekilde düşmüştür. Gruplar arası ikincil travmatik stres düzeylerinde müdahale sonrası ve 1 aylık izlemde anlamlı bir farklılık görülmüştür. Müdahale grubunun ikincil travmatik stres düzeyi müdahalenin ardından düşmüş ve 1 aylık izlemde başlangıca göre düşen ikincil travmatik stres düzeyi korunmuştur. İnteroseptif farkındalık ve psikolojik sağlamlık düzeylerinde grup içinde ve gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sonuç olarak araştırmamız, Türkiye örnekleminde travma bilgili dans/hareket ve sanat yöntemlerinin kullanıldığı ilk çalışma olmakla birlikte ruh sağlığı ve psikososyal destek çalışanlarının iyilik halini korumaya ve güçlendirmeye yönelik sınırlı çalışmalardan biridir.The aim of this study was to evaluate the effect of using trauma-informed dance/movement-based artistic expression methods on interoceptive awareness, secondary traumatic stress and psychological resilience levels of mental health workers. The study was conducted between 21 January and 25 February 2024. The sample of the study consisted of 18 psychosocial support workers who met the research criteria. The participants were randomized and divided into two groups. While no intervention was applied to the control group participants (n=9, age: 29,33±3,39), 6-week trauma informed dance/movement and expressive art methods were applied to the intervention group participants (n=9, age: 28,44±2,50). The data of the study were collected through the Secondary Traumatic Stress, Adult Psychological Resilience and Multidimensional Bodily Awareness scales. Relevant levels of the participants in both groups were measured at three different time periods (baseline, post-intervention and 1 month after the intervention). Independent Sample T Test, Repeated Measures ANOVA, Mann Whitney U, Friedman Analysis and Wilcoxon Signed Ranks Test were used in the study. As a result of the study, the secondary traumatic stress level of the intervention group participants decreased significantly compared to the baseline. A significant difference was observed after the intervention and at 1-month follow-up. The secondary traumatic stress level of the intervention group decreased after the intervention and the secondary traumatic stress level, which decreased compared to the baseline, was maintained at the 1-month follow-up. There was no significant difference in the levels of interoceptive awareness and psychological resilience within and between the groups. Our study is the first study using trauma-informed dance (movement and art methods) in a Turkish sample, but it is one of the limited studies aimed at protecting and strengthening the well-being of mental health and psychosocial support workers.