Erken dönem uyumsuz şemaların çevrimiçi ve/veya telefon ile destek veren psikososyal çalışmacıların, tükenmişlik düzeyi ve durumluk/sürekli kaygı düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesi

Abstract

ÖZET: Bu araştırmada, çevrimiçi ve/veya telefon ile destek veren psikososyal çalışmacıların tükenmişlik, durumluk/sürekli kaygı ve erken dönem uyumsuz şemaları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmaya, psikolog, psikiyatri uzmanı, psikolojik danışman ve sosyal hizmet uzmanı unvanlarından birine sahip 153 psikososyal çalışmacı katılmıştır. Katılımcılara, pandemi dolayısıyla, araştırmacı tarafından oluşturulan çevrimiçi anketler dağıtılmış ve veriler toplanmıştır. Araştırmada kullanılan veri ölçüm araçları Demografik Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Durumluk/Sürekli Kaygı Ölçeği ve Young Şema Ölçeği – Kısa Formu uygulanmıştır. İlk olarak, katılımcıların sosyo-demografik ve mesleki faaliyetlerine ilişkin değişkenleri bakımından tükenmişlik, durumluk/sürekli kaygı ve erken dönem şema boyutlarındaki farklılıklar incelenmiştir. İkinci olarak, katılımcıların tükenmişlik, durumluk/sürekli kaygı ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiş ve tükenmişlik düzeylerinin yordayıcıları saptanmıştır. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların eğitim düzeyi, çalışma süresi, psikiyatrik tedavi alma durumu, cinsiyet, mesleki eğitim alma durumu değişkenleri bakımından tükenmişlik, durumluk/sürekli kaygı ve erken dönem uyumsuz şema boyutlarında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Tükenmişliğin durumluk/sürekli kaygı ve erken dönem uyumsuz şemalarında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Ayrıca, katılımcıların tükenmişlik toplam, duygusal tükenmişlik, duyarsızlaşma ve kişisel başarı alt boyutlarının durumluk/sürekli kaygı ve erken dönem uyumsuz şemalarıyla pozitif yönlü ilişkili olduğu saptanmıştır. Tükenmişliğin yordayıcıları incelendiğinde, duygusal tükenmişlik puanlarının yüksek oluşunun durumluk/sürekli kaygı düzeyleri, terk edilme ve yüksek standartlar şemalarından alınan yüksek puanlar tarafından anlamlı düzeyde yordandığı saptanmıştır. Psikososyal çalışmacıların mesleki ve duygusal işlev düzeylerinin anlaşılmasının, sağladıkları hizmetin etkililiği ve devamlılıkları açısından önem arz ettiği düşünülmektedir. Öte yandan, duygusal tükenmişlik düzeylerinin diğer tükenmişlik boyutlarına kaygı ve erken dönem uyumsuz şemalarıyla olan ilişkisinin pandemi koşullarının psikososyal çalışmacıların yükünü arttırabilecek bir durum olması sebebiyle söz konusu olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda, tükenmişlik riskinin bu süreçte daha fazla olabileceği ve yapılan bu çalışmaya benzer araştırmaların ilerleyen zamanlarda tekrarlanabileceği düşünülmektedir.ABSTRACT: In this study, the relationship between burnout, state/trait anxiety and early maladaptive schemas of psychosocial workers who provided online and/or telephone support was investigated. 153 helping professionals with the job titles including psychologist, psychiatrist, psychological counselor and social worker participated in the research. Due to the novel conditions related to COVID 19 outbreak, online questionnaires created by the researcher were distributed to the participants and data were collected. The data measurement tools used in the research were Demographic Information Form, Maslach Burnout Scale, State/Trait Anxiety Scale (STAI) and Young Schema Questionnaire – Short Form. First, the differences in burnout, state/trait anxiety and early schema dimensions were examined in terms of variables related to socio-demographic and profession of the participants. Secondly, the relationship between the burnout, state/trait anxiety and burnout levels of the participants was examined and the predictors of the burnout levels were determined. According to the research findings, significant differences were found in the dimensions of burnout, state/trait anxiety, and early maladaptive schemas in terms of the variables of the participants' education level, work experience, prior psychiatric treatment status, gender, and in-service training status. Significant differences were found in the state/trait anxiety and early maladaptive schemas of burnout in terms of these variables. In addition, participants' burnout total, emotional exhaustion, depersonalization and personal achievement sub-dimensions were found to be positively related to state/trait anxiety and early maladaptive schemas. When the predictors of burnout were examined, it was found that higher emotional burnout scores were significantly predicted by the high scores obtained from the state/trait anxiety levels, abandonment, and higher standards schemas. It can be considered that understanding the occupational and emotional functioning levels of psychosocial workers is important in terms of the effectiveness and continuity of the service they provide. On the other hand, it can be said that the relationship between emotional burnout levels and other burnout dimensions with anxiety and early maladaptive schemas is due to the fact that pandemic conditions can increase the burden of psychosocial workers. In this direction, it is thought that the risk of burnout may be higher in this process and studies similar to this study may be repeated in the future.