Patriyarka ve kapitalizm kıskacında feminist mücadele: Sosyalist feminist kolektif

Abstract

Bu tezde, Türkiye'de hayatın her alanında etkili olan neoliberal rasyonalitenin yükselişe geçtiği 2000'ler sonunda, feminist mücadeleye önemli katkılar sunan Sosyalist Feminist Kolektif'in üç kampanyası incelenmiştir. Bu kampanyalar, tam da neoliberal muhafazakar iktidarın otoriter niteliğinin yoğunlaştığı bir yeni evrenin başlangıcında art arda örgütlenen kampanyalar olma özelliği taşır. Dolayısıyla Sosyalist Feminist Kolektif, 2008-2016 yılları arasında üç kampanyası ile neoliberal muhafazakar otoriterleşmeye karşı muhalefet etmiştir. Tez, Kolektif'in pratiğin içinde, kampanyalarıyla patriyarkal kapitalist sistem ile mücadelede kendisine nasıl yol çizdiğinin izini sürmektedir. Tezin birinci bölümünde, patriyarkaya kavramsal bir çerçeveden bakılır.1970'lerde yükselişe geçen radikal patriyarka kuramı ve devamında Marksist senteze bakarak Heidi Hartmann'ın patriyarka yaklaşımı ile patriyarka ve kapitalizm (patriyarkal kapitalizm) ilişkisi ele alınır. İkinci bölümde, Türkiye'de sosyalist feminizmin tarihsel gelişimi, Sosyalist Feminist Kolektif'in kuruluşu ve onun teorik politik zemini incelenir. Özellikle, Kolektif'in ücretli / ücretsiz kadın emeği üzerine olan tartışmaları zemininde ilerlemesi, Kolektif'in özel olan politiktir ve bağımsız kadın hareketi çizgisi anlaşılmaya çalışılır. Üçüncü bölümde ise Kolektif'in "Erkeklerden Alacaklıyız", "Aile Dışında Hayat Var" ve "AKP'nin Makbul Kadın Dayatmasına Hayır" kampanyaları incelenir.In this thesis, three campaigns of the Socialist Feminist Collective, which made significant contributions to the feminist struggle in the late 2000s, when neoliberal rationality, which was effective in all areas of life in Turkey, was on the rise, are analysed. These campaigns were organised in succession at the beginning of a new phase in which the authoritarian character of neoliberal conservative power intensified. Therefore, the Socialist Feminist Collective opposed neoliberal conservative authoritarianism with three campaigns between 2008 and 2016. The thesis traces how the Collective, in practice and through its campaigns, has charted a path for itself in the struggle against the patriarchal capitalist system. In the first part of the thesis, the relationship between patriarchy and capitalism (patriarchal capitalism) is analysed through Heidi Hartmann's approach to patriarchy, looking at the radical patriarchy theory that rose in the 1970s and the Marxist synthesis that followed. The second part analyses the historical development of socialist feminism in Turkey, the establishment of the Socialist Feminist Collective and its theoretical political ground. In particular, the progress of the Collective on the basis of its debates on paid/unpaid women's labour, the Collective's line that the private is political and the independent women's movement are tried to be understood. The third part analyses the Collective's campaigns named "Men owe us", "There is Life Outside the Family" and "No to the AKP's (Justice and Development Party) Acceptable Woman Imposition".