Kalp-damar hastanesi çalışanlarında görülen ikincil travmatizasyon, eş duyum yorgunluğu ve tükenmişlik belirtilerinin sıklığı ile bu sorunlarla ilişkili risk ve koruyucu faktörler: Siyami Ersek örneği

Abstract

Bu çalışmada, işleri gereği sürekli travmatik deneyimlere sahip kişilere temas ederek ya da kendileri zaman zaman travmatik durumlara maruz kalarak mesleklerini yerine getirmekte olan kalp-damar hastanesi çalışanlarında görülen ikincil travmatik stres, eş duyum yorgunluğu ve tükenmişlik belirtilerinin sıklığını inceleyebilmek ve bu sorunları yordayan bazı risk faktörleri ile koruyucu faktörleri saptamak amaçlanmıştır. Araştırmanın örneğini kolay erişilebilir örnekleme tekniği ile Dr. Siyami Ersek Kalp-Damar ve Göğüs Hastalıkları Hastanesi’nde çalışan yaşları 19-64 aralığında değişen, yaş ortalaması 35.63 (Ss=10.31) olan, 116 (%55.8) kadın, 92 (%44.2) erkek 208 kişi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Sağlık Çalışanları İçin Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu, İkincil Travmatik Stres Ölçeği (İTSÖ), Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ), Genel Sağlık Anketi 12 (GSA-12) ve Başa Çıkma Yolları Ölçeği (BÇYÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın elde edilen bulgulara göre; ikincil travmatik stres düzeyi arttıkça eş duyum yorgunluğunun ve tükenmişlik düzeyinin de arttığı ve mesleki tatmin düzeyinin azaldığı görülmektedir. Geçmiş ruhsal hastalık öyküsü, mesleki travmatik olay sayısı, çalışma yükü, kurumda yapılan hizmet içi eğitim, kurumdan alınan psikolojik destek, algılanan sosyal destek, baş etme stratejileri, eğitim düzeyi gibi değişkenler çalışanların ikincil travmatik stres, eş duyum yorgunluğu ve tükenmişlik düzeylerini yordamaktadır. Hekim/Hemşirelerin idari personele göre daha yüksek düzeyde ikincil travmatik stres, eş duyum yorgunluğu ve tükenmişlik gösterdiği görülmektedir. Acil ve yoğun bakım çalışanlarında diğer çalışanlara göre eş duyum yorgunluğu daha yüksek bulunmaktadır. Mesleğini isteyerek seçen çalışanlarda mesleki tatmin daha yüksektir. Nöbet ve vardiyalı xx çalışanlarda sürekli gündüz çalışanlara göre daha fazla eş duyum yorgunluğu ve tükenmişlik görülmektedir. Lise ve altı eğitim alanların doktora düzeyde eğitim alanlara göre kaderci başa çıkma stratejilerini daha fazla kullandığı görülmektedir. En çok etkilenilen travmatik olayı katılımcıların %27’si çocuk ölümü olarak belirtmektedir. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış ve bulgulara dayalı olarak çalışanların ruhsal sağlığını korumaya hizmet edecek özelleştirilmiş eğitim programlarının, insani gereksinimlere uygun iş yaşam koşullarının, destek mekanizmalarının oluşturulmasının yararlı olacağı sonucuna varılmıştır.In this research, it is aimed to understand secondary traumatization among the personnel of the heart and vascular hospital and to examine the frequency of compassion fatique and burnout symptoms and to predict the risks of some problems and find protective factors. The sample of the research is from Dr. Siyami Ersek heart and vascular hospital and was chosen by easily accessible sampling method. 208 participants were conducted that their avarage age is 36,63(Ss=10.31) and 116 (%55.8) of them are females and 92 (%44.2) of them are males. While collecting data, semi-structured interview form for health workers, secondary traumatization stress scale, quality of life scale for workers, general health scale 12 and ways of coping scale were used. According to the findings obtained in the research, when the frequency of secondary traumatization stress elevates, compassion of fatique and burnout symptoms increases opposite to professional satisfation level. Such as previous mental Health situation, numbers of traumatic events that has been exposed to, work load, in-service trainings, psychological support from institution, perceived social support, coping strategies, education level variables predict secondary traumatization stress, compassion of fatique and burnout symptoms. The employees who wanted their profession is more satisfied with their profession than who did not want it. Shift workers experience more compassion fatique and burnout symptoms than daytime workers. High school or lower education level personnels use more fatalistic strategies while coping with stres than doctored degree ones. %27 of the participants reported that most traumatic event is child death. Results were discussed with the lights of literature and agreed that specialized education programs that protect mental health of the workers, better conditions that fit human needs and support mechanisms are expected to be helpfull.