Sı?gorta so?zles?melerı?nde sı?gortalanabı?lir menfaat unsurunun yargı kararları ıs?ıg?ında deg?erlendı?rı?lmesi

Abstract

ABSTRACT: Humanity has seeked out for a solution to events that can be encountered in every time and endangers the safety of life and property. For that, humanity has created the concept of insurance which ensures the idea of collective assistance when faced with the economic and social life full of risks. The concept of insurance has been developed with the purpose of protecting people from the negative economic consequences of possible damages which are caused by several unpredictable events. Insurance companies were established to find a solution to the problems of people who are facing similar risks. Insurance companies receive premiums from policyholders. In this way policyholders’ risks are distributed. Main purpose of insurance is to reduce the damages that people suffer as a result of possible risks. In time, legislators felt the need for regulation in the sector when insurants’ demands to insure the risks even they do not have any moral or financial connection with them. At first, the concept of “interest”, which is used to distinguish gambling and betting transactions from insurance contracts, has developed and has become one of the essential factors of the insurance contracts. Such that, in cases where there is no interest, it is regulated that the insurance contract will be invalid. In the Turkish Commercial Code No. 6102, the interest is accepted as the essential element of insurance contracts and it is regulated that the contract will be invalid when the interest is lost. The concept of interest is included in Article 1401, in which the definition of insurance contracts is made and it is clearly stated that interest is one of the essential factors of the contract.ÖZET: Risklerle dolu sosyal ve ekonomik yaşama karşılık önlem alma zorunluluğu ile karşılaşan insanoğlu kolektif yardım düşüncesiyle sigortacılık 1 kavramını oluşturmuştur . Sigorta kavramı, insan yaşamı içerisinde önceden bilinmesi mümkün olmayan bir takım olayların oluşturması muhtemel zararların ekonomik sonuçlarından korunmak amacı ile geliştirilmiştir. Zaman içerisinde sigorta ettirenlerin, kendileri ile manevi veya maddi herhangi bir bağlantısı bulunmayan rizikoları dahi sigorta ettirme talepleri karşısında yasa koyucular tarafından düzenleme yapılması ihtiyacı hissedilmiştir. Öncelikle kumar ve bahis işlemleri ile sigorta sözleşmelerini birbirinden ayırt etmek amacı ile ortaya çıkan “menfaat” kavramı gelişerek sigorta sözleşmesinin esaslı unsurlarından birisi haline gelmiştir. Öyle ki menfaatin olmadığı durumlarda yapılan sigorta sözleşmesinin geçersiz olacağı düzenlenmektedir. Sigorta; insanların ileride kendilerini zarara uğratıcı durumlarla karşılaşmaları halinde bu zararın ekonomik sonuçlarından korunma ihtiyacı ile doğmuştur. Olağan hayatta bazı durumlar kişilerin aktif malvarlığında azalma yaşamasına, pasif malvarlığında artışa yahut kendisine destek olan kişinin hayatını kaybetmesi nedeniyle destekten yoksun kalmasına neden olabilmektedir. Her dönemde karşılaşılabilen ve insanın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokan olaylara 2 karşı insanoğlu bir çözüm arayışına girmiştir . Anılan durumların önüne geçmek ve uğranılan zararların tazmin edilmesi için sigorta kurumu düzenlenmiştir. Benzer rizikolar ile karşı karşıya olan kişilerin bir araya gelmesi ile sigorta şirketleri kurulmuş, sigortacıların sigorta ettirenlerden aldığı primler ile rizikolar dağıtılmıştır. Bu yolla kişilerin karşılaşması muhtemel rizikolar neticesinde uğrayacakları zararların azaltılması amaçlanmıştır. Öyle ki; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu3 m. 1408 gereği de menfaat, sigorta sözleşmelerinin esaslı unsuru olan kabul edilmekte, menfaatin ortadan kalktığı durumlarda sözleşmenin geçersiz hale geleceği düzenlenmiştir. Menfaat kavramına doğrudan sigorta sözleşmelerinin tanımının yapıldığı 1401. maddede yer verilmiş, sözleşmenin esaslı unsurlarından biri olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır.