Antalya'daki yerleşik yörüklerin iklim değişikliği bağlamında psikososyal destek ihtiyacının incelenmesi üzerine nitel bir araştırma

Abstract

Bu araştırma, Antalya'daki yerleşik Yörüklerin iklim değişikliği bağlamında ortaya çıkan psikososyal destek ihtiyaçlarını; bu ihtiyaçları şekillendiren çevresel, kültürel ve toplumsal dönüşümler çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Yörüklerin yerleşik hayata geçmiş olmalarına rağmen doğayla kurdukları ilişkinin bütünüyle kopmadığını; aksine kültürel bellek, aidiyet ve gündelik pratikler aracılığıyla dönüşerek devam ettiğini ortaya koymaktadır. Araştırma, nitel araştırma deseninde yürütülmüş olup, Antalya'da yaşayan yerleşik Yörük bireylerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (YFA) yaklaşımıyla çözümlenmiştir. Bulgular; kültürel kimliğin devamlılığı ve aidiyet, algılanan iklim ve çevresel değişimler, geleneksel pratiklerin dönüşümü, geçim kaynaklarındaki kırılganlık ve psikososyal destek ihtiyacı olmak üzere beş ana tema etrafında toplanmıştır. Meraların azalması, su kaynaklarının kuruması ve yağış rejimlerinin değişmesi gibi iklimsel etkilerin, Yörüklerde yalnızca ekonomik kayıplara değil; aynı zamanda mekânsal aidiyet, kültürel süreklilik ve psikososyal iyi oluş üzerinde de derin etkiler yarattığı görülmüştür. Çalışma, Yörüklerin doğayla kurduğu ekolojik ilişkinin korunması ve yeniden yapılandırılmasının, psikososyal destek yaklaşımlarının ayrılmaz bir parçası olduğunu ortaya koymaktadır.

This study aims to examine the psychosocial support needs of settled Yörüks living in Antalya within the context of climate change, focusing on the environmental, cultural, and social transformations that shape these needs. The findings reveal that although Yörüks have transitioned to a settled way of life, their relationship with nature has not been entirely severed; rather, it continues in transformed forms through cultural memory, a sense of belonging, and everyday practices. The research was conducted using a qualitative research design, and data were collected through semi-structured in-depth interviews with settled Yörük individuals in Antalya. The data were analyzed using Interpretative Phenomenological Analysis (IPA). The findings were organized around five main themes: continuity of cultural identity and belonging, perceived climatic and environmental changes, transformation of traditional practices, vulnerability of livelihood sources, and psychosocial support needs. Climate-related impacts such as the reduction of pastures, drying of water sources, and changes in precipitation patterns were found to generate not only economic losses but also a profound sense of loss related to place attachment, cultural continuity, and psychosocial well-being. The study highlights that preserving and reconfiguring the ecological relationship between Yörüks and nature is an essential component of psychosocial support approaches in the context of climate change.