Kişisel verilerin korunmasında yeni paradigma: Hesap verebilirlik ilkesi

Abstract

Özet: Siber risklerin değişen niteliği, analitik ve yapay zekâ uygulamalarıyla kişisel verilerin işlenmesinin yaygınlaşması, veri işleme ve saklama ortamlarının çeşitlenmesi, sektörel düzenlemelerin artması, klasik veri koruma yaklaşımlarının yetersiz kalmasına sebep olmuştur. Bu bağlamda, değişen veri koruma ve mahremiyet düzlemlerinde ortaya çıkan yeni riskler ve sorunlar için etkin bir çözüm olarak hesap verebilirlik ilkesi ortaya çıkmıştır. Hesap verebilirlik ilkesi, salt mevzuata uyumu aşan ve kavramsal derinliği haiz bir paradigma değişikliğidir. Bu ilke, veri sorumlularının, veri koruma düzenlemelerine uyum için uygun ve etkin tedbirleri almasını ve talep halinde de bunu ispat etmelerini gerektirmektedir. Diğer bir deyişle hesap verebilirlik ilkesi, kişisel verilerin korunmasının bir veri sorumlusu nezdinde sürekli gözetilen, etkin şekilde uygulanan ve düzenli olarak denetlenen bir değer olduğunun ispatı sürecidir. Bu makalenin amacı, veri koruma hukuku bağlamında hesap verebilirlik ilkesini mukayeseli olarak incelemektir. Çalışma, hesap verebilirlik ilkesinin temelini ve kapsamını sorgulamayı, diğer veri koruma ilkeleriyle ilişkisini tespit etmeyi ve ilkenin veri sorumluları ile veri işleyenler üzerindeki normatif etkisini ortaya koymayı hedeflemektedir.Abstract: The inadequacy of classical data protection approaches have been uncloaked by the evolving nature of cyber risks, the tremendous increase in personal data processing through analytics and artificial intelligence technologies, the diversification of data processing and storage environments and the proliferation of sectoral regulations. The principle of accountability is proposed as the most efficacious solution to tackle new emerging risks and challenges in the changing landscape of data protection and privacy contexts. The principle of accountability is a paradigm shift in data protection which has a conceptual breadth and magnitude that goes far beyond mere compliance. It requires data controllers to implement appropriate and effective measures to comply with the principles and obligations set out under data protection regulations and to further demonstrate this compliance on request. This is a process of proving that the protection of personal data is an essential value that is constantly observed, effectively applied, and regularly audited by data controllers. This article aims to provide a thorough analysis of the principle of accountability in the context of data protection law by adopting a comparative approach. The article aims to scrutinise the scope and underpinnings of the principle, identify its relationship with other data protection principles, and discuss the normative effects of such a principle has on data controllers and data processors.