Censorship in contemporary art biennials: Three cases from Turkey (2005-2020)

Abstract

Bu çalışma, 2000 sonrası Türkiye'de çağdaş sanat alanında gerçekleşen sansür vakalarını, bienallerde gerçekleşmiş üç vaka aracılığıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Sansür olaylarının neoliberal politikalar ve muhafazakar söylemlerden nasıl etkilendiği sorusunu daha net inceleyebilmek için, bu politikaların etkisinin şüphe götürmez bir şekilde görünürlüğe kavuştuğu Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) dönemi tercih edilmiştir. Vakalar seçilirken, sansürün bir süreç olduğu fikrinden yola çıkarak yeni ve kapsayıcı sansür tanımlarına uyan vakalar seçilmiş, devlet sansürüne referans veren klasik sansür tanımları terkedilmiştir. Bu tez için İstanbul Bienali, Çanakkale Bienali ve Sinop Bienali'nden üç vaka seçilmiştir. Fakat sansür unsurlarının etkisini ve yıllar içerisindeki değişini daha iyi görebilmek için bienallerde gerçekleşen daha eski sansür vakalarından da faydalanılmıştır. Bu vakalar da tezin Türkiye'de Bienaller ve Sansür bölümünde görülebilir. Çalışma, ilk bölümde sansüre ve ikinci bölümde bienallere tarihsel bir bakışla başlar. Üç sansür vakasının gerçekleştiği dönemlerdeki hükümet politikalarındaki yön değişiklikleri ve aynı tarihlerde hükümet yetkililerinin konuşmalarında sanatçılardan nasıl bahsedildiği ile vakaların temelini oluşturan hedeflemelerin paralel bir mantıkta ilerleyip ilerlemediğine bakılmıştır. Çalışma, Türkiye'de çağdaş sanatta sansürün değişen siyasi dengelerden etkilendiği fikrinden yola çıkarak, değişimin unsurlarını açığa çıkarmayı hedefler. Anahtar Sözcükler: Bienal, Sansür, Oto-sansür, Türkiye, Görsel Sanatlar, Çağdaş Sanat, Kent, İstanbul, Çanakkale, SinopThe purpose of this study is to examine censorship cases in the field of contemporary art in Turkey after 2000, focusing on three biennials. The period of the Justice and Development Party (AKP), when the effects of these policies became unmistakably visible, was preferred to examine more clearly the question of how censorship events were affected by neoliberal policies and conservative discourses. Cases that fit the new and comprehensive definitions of censorship were chosen, based on the idea that censorship is a process, and the classical definitions of censorship that refer to state censorship were abandoned. Three cases were chosen for this thesis from the Istanbul Biennial, the Çanakkale Biennial, and the Sinop Biennial. However, in order to better understand the impact of the censorship elements and their evolution over time, the old censorship cases from the biennials were also used. These cases are also discussed in the thesis' Biennials and Censorship in Turkey section. The work begins with a historical look at censorship in the first section, followed by a historical look at biennials in the second section. The changes in government policies at the time of the incidents, as well as how artists were mentioned in government officials' speeches on the same dates, were investigated. With these findings, it was investigated whether the targeting that served as the basis for the cases followed a parallel logic. The study seeks to reveal the elements of change, beginning with the notion that censorship in contemporary art in Turkey is influenced by shifting political balances. Keywords: Biennial, Censorship, Self-censorship, Turkey, Visual Arts, Contemporary Art, City, İstanbul, Çanakkale, Sinop