Debating anti-imperialism in the Turkish left (1960-1971):Concepts, strategies, and fragmentation

Abstract

Bu tez, 1960'tan 1971'e kadar Türk solunda anti-emperyalizmin nasıl tanımlandığını ve yeniden yapılandırıldığını ve politik anlamda hangi stratejiler doğrultusunda kullanıldığını incelemektedir. Tez, anti-emperyalizmi ele alırken; kalkınmacılık, antiAmerikancılık ve ulusal kurtuluşla iç içe geçmiş bir siyasi analiz kategorisi olarak işlev gördüğünü savunmaktadır. Tezin iddialarından biri, anti-emperyalizmin Türkiye solu için ortak bir meşruiyet dili sunarken, aynı zamanda sol akımlar arasındaki stratejik farklılaşmayı da yoğunlaştırmış olmasıdır. Çalışma, parti programları, süreli yayınlar, örgütsel belgeler ve teorik metinler dahil olmak üzere, esas olarak basılı birincil kaynaklara dayanan karşılaştırmalı ve kavramsal bir çerçeve kullanmaktadır. Çalışmanın temel bulgusu, Türkiye'deki anti-emperyalist söylemin uluslararası sosyalist merkezler ve Soğuk Savaş konjonktürü tarafından güçlü bir şekilde yapılandırılmış, ancak Türkiye'nin kendi tarihsel gidişatı içinde aktif olarak yeniden şekillendirilmiş olduğudur. Böylece anti-emperyalizm, Türk solunu parlamenter sosyalizmden askeri-sivil öncülüğünde darbeciliğe ve nihayetinde silahlı halk savaşı stratejilerine kadar uzanan farklı devrimci yollara yönlendiren belirleyici bir eksen haline gelmiştir.

This thesis examines how anti-imperialism was defined and restructured within the Turkish left between 1960 and 1971, and the political strategies through which it was employed. The thesis argues that anti-imperialism functioned as a political analysis category intertwined with developmentalism, anti-Americanism, and national liberation. One of the thesis's claims is that while anti-imperialism provided a common language of legitimacy for the Turkish left, it also intensified strategic differentiation among leftist currents. The study employs a comparative and conceptual framework based primarily on printed primary sources, including party programs, periodicals, organizational documents, and theoretical texts. The study's main finding is that anti-imperialist discourse in Türkiye was strongly structured by international socialist centers and the Cold War conjuncture, but was actively reshaped within Türkiye's own historical trajectory. Thus, anti-imperialism became a decisive axis that directed the Turkish left toward different revolutionary paths, ranging from parliamentary socialism to militarycivilian-led coups and, ultimately, armed popular war strategies.