Özbekçe Ünlü Harflerinin Eş Sesli Sözcüklerde Uygurcaya Bilgisayarlı Çevrilmesi

Abstract

Bilgisayarlı çeviri, dog?al dil işlemelerinde yog?un olarak çalışılan alt dallardan biridir. Batı dillerinde geliştirilen bilgisayarlı çeviri sistemleri gerçek uygulamalarda kullanılırken, Tu?rk dillerinde yapılan çalışmalar araştırma ve geliştirme aşamasındadır. Şimdiye kadar geliştirilen bilgisayarlı çeviri sistemlerinde, başarım oranı yu?ksek olanlar, aynıdil ailesine ait diller arasında gerçekleştirilmiştir. Tu?rk dilleri ailesinde, O Özbekçe ile Uygurca, dig?er Tu?rk dillerine go?re daha yakın dillerdir. Bazı kaynaklar bu dilleri, bir dilin iki farklı lehçesi oldug? unu belirtmektedir. Bu iki dilde kullanılan u?nlu? ve u?nsu?z harflerin sayısının farklı olmasından dolayı, aynı anlamı veren eş sesli so?zcu?kler farklı yazılır. En o?nemli husus ise, OÖzbek alfabesinde altı u?nlu? harfin bulunmasına rag?men, bunların on farklı sesi go?steriminde kullanılmasıdır. Bu makalede, OÖzbek alfabesinde u?nlu?leri go?stermede kullanılan altı harf ile Uygurcada u?nlu?leri go?stermede kullanılan sekiz u?nlu? harf karşılaştırılarak, eş sesli so?zcu? klerde bulunan OÖzbekçe u?nlu?lerin Uygurcaya çevrilmesi anlatılmıştır