Exploring the impact of leaders' big five traits and darktriad on followers' performance: A moderating analysis ofleadership styles

Abstract

Bu tez, liderlerin kişilik özellikleri ile çalışanların performans çıktıları arasındaki ilişkileri, liderlik stillerinin rolüne odaklanarak incelemektedir. Özellikle, liderlerin Beş Faktör Kişilik özellikleri ve Karanlık Üçlü kişilik özelliklerinin, çalışanların görev performansı, bağlamsal performans ve üretkenlik karşıtı iş davranışları ile nasıl ilişkili olduğu ve dönüşümcü ile etkileşimci liderlik stillerinin bu ilişkileri nasıl şekillendirdiği araştırılmaktadır. Araştırma, lider–çalışan ikili bir araştırma deseniyle yürütülmüş olup, Türkiye'de farklı sektörlerde faaliyet gösteren özel sektör kuruluşlarında çalışan 54 lider ve 205 çalışandan veri toplanmıştır. Liderler kendi kişilik özelliklerini, çalışanlar ise liderlerinin liderlik stillerini ve kendi bireysel iş performanslarını değerlendirmiştir. Veriler, gönüllü katılım esasına dayalı olarak ve etik kurul onayı alınarak, geçerliliği ve güvenirliği sağlanmış Türkçe ölçüm araçları kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen bulgular, liderlerin kişilik özelliklerinin tek başına çalışanların performans çıktıları üzerinde tutarlı bir biçimde yordayıcı olmadığını göstermektedir. Beş Faktör ve Karanlık Üçlü kişilik özelliklerinin bir kısmının doğrudan etkileri anlamlı bulunmazken, liderlik stillerinin bu ilişkilerin şekillenmesinde kritik bir rol oynadığı belirlenmiştir. Dönüşümcü ve etkileşimci liderlik stillerinin, lider kişilik özellikleri ile çalışanların görev performansı ve üretkenlik karşıtı iş davranışları arasındaki ilişkileri etkilediği görülmüştür. Bu bulgular, performans çıktılarının anlaşılmasında liderlik davranışlarının önemini ortaya koymaktadır. Genel olarak, bu çalışma lider kişilik özelliklerinin, liderlik davranışları çerçevesinde ele alınması gerektiğini göstererek liderlik ve örgütsel psikoloji yazınına katkı sağlamaktadır. Uygulama açısından ise, bulgular etkili liderlik davranışlarını geliştirmeye odaklanan liderlik gelişim uygulamalarının, olumlu çalışan performansını desteklemede önemli bir rol oynadığını vurgulamaktadır.This thesis examines the relationships between leaders' personality traits and followers' performance outcomes, with a particular focus on the role of leadership styles. Specifically, the study investigates how leaders' Big Five and Dark Triad personality traits relate to followers' task performance, contextual performance, and counterproductive work behavior, and how transformational and transactional leadership styles shape these relationships. The study adopted a leader–follower dyadic design and was conducted with 54 leaders and 205 employees working in private-sector organizations across multiple industries in Türkiye. Leaders evaluated their own personality traits, while employees assessed their leaders' leadership styles and reported their own individual work performance. Data were collected using validated Turkish versions of established self-report measures under voluntary participation and ethical approval. The results indicate that leaders' personality traits alone do not consistently predict followers' performance outcomes. While several Big Five and Dark Triad traits showed no significant direct effects, leadership styles played a critical role in shaping these relationships. Transformational and transactional leadership styles influenced how leaders' personality traits were related to followers' task performance and counterproductive work behavior, underscoring the importance of leadership behaviors for performance outcomes. Overall, this study contributes to the leadership and organizational psychology literature by demonstrating that leader personality traits should be considered within a leadership behavior framework. From a practical perspective, the findings underscore the importance of leadership development practices that emphasize effective leadership behaviors to support positive employee performance.