Erken çocuklukta iyi olma halini çocuğun gözünden anlamaya yönelik çok boyutlu yöntemsel keşifler

Abstract

Bu çalışmanın temel amacı, literatürde sıklıkla göz ardı edilen küçük çocukların iyi olma hâllerini araştırmada kullanılabilecek yöntemleri keşfetmek ve bu alanda uygulanabilir bir çoklu yöntem yaklaşımını denemektir. Türkiye bağlamında yürütülen ve nitel bir tasarıma sahip olan araştırma, İstanbul'da yaşayan 5–7 yaş aralığında 20 çocuk ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada AUQEI ölçeği, kukla tabanlı sorular, resim çizme, fotoğraf çekme ve ebeveyn görüşmeleri olmak üzere beş farklı yöntem kullanılmıştır. Her çocuk tüm tekniklere katılmamış olsa da elde edilen bulgular, küçük çocukların iyi olma hâllerine ilişkin deneyimlerini ifade edebilmeleri için çeşitli ve çocuk merkezli araçların etkili olabileceğini göstermektedir. Araştırmanın metodolojik yansımaları, bazı yöntemlerin, örneğin somut ve deneyime dayalı sorular, çizim etkinlikleri, çocukların katılımını kolaylaştırdığını; bazılarının ise, ebeveyn aracılığıyla yürütülen fotoğraf çekimi gibi uygulamada zorluklar barındırdığını ortaya koymuştur. Tematik analiz, oyun, ilişkiler ve dış mekân olmak üzere üç ana temayı öne çıkarmış; bu temalar, çocukların iyi olma hâllerini somut etkinlikler, kişiler ve mekânlar üzerinden tanımladığını göstermiştir. Ebeveyn görüşmeleri ise çocuk verisini tamamlayarak, bulguların aile bağlamında yorumlanmasına olanak tanımıştır. Bu yaş grubunda ilgi ve dikkat sürelerinin kolayca değişebilmesi, farklı yöntemlerin bir arada kullanılmasını avantajlı kılmakta ve verinin çeşitlenmesine katkı sağlamaktadır. Çalışma, küçük yaştaki çocukların kendi iyi olma hâlleri üzerine görüşlerini ortaya çıkarmada çoklu ve çocuk merkezli yöntemlerin potansiyeline dikkat çekerek hem ulusal hem de uluslararası literatüre yöntemsel bir katkı sunmaktadır.

The primary objective of this study is to explore methods for investigating the well-being of young children, often overlooked in the literature, and to test a multi-method approach applicable to this field. This qualitative study, conducted in a Turkish context, included 20 children aged 5–7 living in Istanbul. Five different methods were used: the AUQEI scale, puppet-based questions, drawing, photography, and parent interviews. While not every child participated in all techniques, the findings suggest that a variety of childcentered tools can be effective in helping young children express their experiences of well-being. Methodological reflections revealed that specific methods, such as concrete and experience-based questions and drawing activities, facilitated children's participation, whereas others, including parent-led photography, presented practical challenges. The thematic analysis highlighted three main themes: play, relationships, and the outdoors. These themes demonstrated that children defined their well-being in terms of concrete activities, people, and places. Parent interviews complemented the child data, allowing the findings to be interpreted within the family context. The ease with which interests and attention spans change in this age group makes the combined use of different methods advantageous, contributing to the diversification of the data. By highlighting the potential of multiple, child-centered methods in uncovering young children's perspectives on their own well-being, the study makes a methodological contribution to both national and international literature.