Ebeveyn Gelişim Görüşmesi Üzerinden Yapılan Yansıtıcı İşleyiş Kodlama Sisteminin Psikometrik Özellikleri

Abstract

Ebeveynin yansıtıcı işleyişi kendisi, çocuğu ve ikisi arasındaki ilişkiye dair zihin durumları hakkında düşünebilme, bunları birbirine bağlayabilme ve etkilerini tahmin etme becerisidir. Bu çalışmada, Ebeveyn Gelişim Görüşmesi üzerinden yapılan yansıtıcı işleyiş kodlama sisteminin psikometrik özellikleri incelenmiştir. Çalışmaya bir üniversite kliniğinde psikoterapi hizmetine başvurmuş 115 anne (Ortyaş = 36.01 yaş, SS = 4.96) ve çocukları (Ortyaş = 6.99 yaş, SS = 2.09, %41.7 kız) katılmıştır. Ebeveynlerle Ebeveyn Gelişim Görüşmesi yapılmış, görüşme yansıtıcı işleyiş kapasitesi kodlama sistemi üzerinden değerlendirilmiştir. Ayrıca, ebeveynlerin sosyo-demografik bilgileri ve bağlanma stili ile çocukların duygu düzenlemesi, ifade edici dil becerisi, çocukluk çağı deneyimleri ve davranış sorunları ile ilgili bilgiler toplanmıştır. Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör analizi sonuçları üç faktörlü bir yapı ortaya çıkarmış ve her faktörün iç tutarlılık değerlerinin yeterli olduğu görülmüştür. Bunlar kavramsal olarak, çocuk- (ebeveynin çocuğunun duygularını yansıtıcı işleyiş kapasitesi), ilişki- (ebeveynin anne-çocuk arasındaki ilişkiyle ilgili yansıtıcı işleyiş kapasitesi) ve kendi-odaklı (ebeveynin kendi duygularını yansıtıcı işleyiş kapasitesi) faktörler şeklinde isimlendirilmiştir. Çocuk-odaklı yansıtıcı işleyiş kapasitesi sosyoekonomik durum ile pozitif yönde ilişkilidir. İlişkiodaklı yansıtıcı işleyiş kapasitesi ebeveynin kaçınmacı bağlanma stili, eğitim seviyesi, sosyoekonomik durumu, annenin sahip olduğu çocuk sayısı ve çocuğun olumlu ve olumsuz deneyimleri ile ilişkilidir. Kendi-odaklı yansıtıcı işleyiş kapasitesi ise annenin sahip olduğu çocuk sayısı, çocuğun ifade edici dil becerisi, duygu düzenlemesi ve dışsallaştırma sorunlarıyla ilişkilidir. Sonuçlar Ebeveyn Gelişim Görüşmesi üzerinden yapılan yansıtıcı işleyiş kodlama sisteminin Türkiye’deki klinik örneklemde kendi- ve ilişki-odaklı yansıtıcı işleyiş kapasitesini ölçmek için yeterli olabileceğini, çocuk-odaklı yansıtıcı işleyiş kapasitesini ölçmek için geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.