Yeniçeri Kıyafeti Üzerine Bir Değerlendirme
| dc.contributor.author | Boşdurmaz, Nurcan | |
| dc.contributor.author | Avcı, Oğulcan | |
| dc.date.accessioned | 2026-04-04T18:44:20Z | |
| dc.date.available | 2026-04-04T18:44:20Z | |
| dc.date.issued | 2024 | |
| dc.department | İstanbul Bilgi Üniversitesi | |
| dc.description.abstract | Yeniçeriler, Osmanlı ordusunun önemli ve özel askerî birlikleridir. Bu seçkin birliğin kıyafetleri de kendilerine özgüdür. Osmanlı arşivleri, Osmanlı dönemine ait minyatürler, Avrupalı seyyahların ya da elçilerin anlatımları ve yaptıkları gravürler incelendiğinde bu kıyafetin son derece önemli olduğu ve statü göstergesi olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bu kıyafetlerin özellikleri, Türk kültüründeki yeri ve tarihi süreçteki değişimi bu makalenin konusudur. Yeniçeri kıyafetleri birkaç parçadan oluşmaktadır. Bu kıyafetin en önemli parçası keçeden imâl edilen başlıktır. Bu başlıklara yeniçeri börkü/yeniçeri keçesi denmektedir. Başlıklar da birkaç parçadan oluşmaktadır. En önemli parçası alın kısmında bulunan silindirik metal bölümdür. Avrupalı görgü şahitlerinin aktardıklarına göre yeniçerilerin üst giysilerinin ve başlıklarının savaş ve barış zamanlarında farklı olduğu anlaşılmaktadır. Alt giyim olarak çakşır denilen, tozluklu ve paçalı olmak üzere çeşitleri bulunan bir giysi kullanmaktadırlar. Çuhadan imâl edilen dolamalar ise yeniçerilerin üst giysisidir. Bu üst giysisinin cübbe veya kaftan olarak adlandırıldığı anlaşılmaktadır. Aynı zamanda baranî adı verilen yağmurluklar da üst giysilerinden biridir. Baranîler de çuhadan imâl edilmiştir. Bunlara zemistanî adı da verilmektedir. Pabuçlar hakkında ise sınırlı bilgi edinilebilmektedir. Kuşkusuz II. Mahmud döneminde yeniçeri ocağının ortadan kaldırılması bunlara ait olan kıyafetlerinde hızlı şekilde yok olmasına neden olmuş ancak Avrupa’da yer alan müzelerde sınırlı sayıda örnek günümüze ulaşmıştır. Bu giyim öğeleri, II. Mahmud’un yeniçeri teşkilâtını kapattığı 1826 yılına kadar yeniçeriler tarafından kullanılmıştır. | |
| dc.identifier.doi | 10.32704/akmbaris.2024.196 | |
| dc.identifier.endpage | 55 | |
| dc.identifier.issn | 1301-255X | |
| dc.identifier.issn | 2687-4016 | |
| dc.identifier.issue | 25 | |
| dc.identifier.startpage | 33 | |
| dc.identifier.trdizinid | 1287821 | |
| dc.identifier.uri | https://doi.org/10.32704/akmbaris.2024.196 | |
| dc.identifier.uri | https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1287821 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11411/10085 | |
| dc.indekslendigikaynak | TR-Dizin | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.relation.ispartof | Arış (Online) | |
| dc.relation.publicationcategory | Makale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.snmz | KA_TR-Dizin_20260402 | |
| dc.subject | Börk, Yeniçeri, Osmanlı Ordusu, Kostüm, Askeri Kıyafet | |
| dc.title | Yeniçeri Kıyafeti Üzerine Bir Değerlendirme | |
| dc.type | Article |
