Kamera Arkası: Türkiye’deki Set İşçileri Arasında Tükenmişlik ve Yardım Aramanın İncelenmesi

Abstract

Öz- Arkaplan: Set işçileri, televizyon, film ve reklam prodüksiyon setlerinde istihdam edilmektedir. Uzun saatler çalışmak, finansal gü-vence eksikliği ve organizasyonel yapı eksikliği de dahil olmak üzere, çalışanların karşılaştığı büyük iş talepleri nedeniyle Türkiye’de set işçiligi ‘tehlikeli işler’ sınıfına dahil edilmiştir (Bekçi, 2015). Amaç: Bu çalışma, yardım aramanın iş taleplerinden korunmadaki potansiyel rolünü yorumlamak için Lazarus ve Folkman’ın (1984) problem odaklı başa çıkma kavramına atıfta bulunarak tükenmiş-liğin yordayıcılarını incelemektedir. Yöntem: Rastgele olmayan kolayda örnekleme tekniği ile çeşitli iş deneyimlerini temsil eden 432 katılımcıdan oluşan bir örneklem grubu elde edilmiştir. Bulgular: Mevcut çalışmanın üç ana bulgusu vardır. 1. Büyük iş talepleri (örneğin, çalısma saatleri, günler, gelir) tükenmişliği yordamaktadır. 2. Katılımcı özellikleri (örn. cinsiyet, aile durumu, çocuklar), en büyük etkiyi gösteren cinsiyetle birlikte, tükenmişliği kısmen yordamaktadır. 3. Yardım arama, tükenmişlik ile minimal düzeyde iliş-kilidir. Sonuç: Bulguları, çalışan refahını ve tükenmişlik deneyimlerini en aza indirebilecek veya şiddetlendirebilecek Türkiye kültürel ve sosyal dinamikleri bağlamında yorumluyoruz.Abstract- Background: Set workers are employed on television, movie, and advertising production sets. Set work in Turkey has been labeled a ‘hazardous occupation’ (Bekçi, 2015) owing to the tremendous job demands employees face, including long hours and the lack of fi-nancial security and organizational structure. Objective: This study examined the predictors of burnout while referring to Lazarus and Folkman’s (1984) concept of problem-focused coping to interpret the potential role of help-seeking in protecting against job demands. Methods: Non-random convenience sampling generated a sample of 432 participants representing a diverse range of set work expe-riences. Results: There were three main findings. 1. Greater job demands predicted burnout. 2. Participant background characteristics (e.g., gender, family status, children) partially predicted burnout, with gender exhibiting the greatest influence. 3. Help-seeking was minimally associated with burnout. Conclusions: We interpret the findings in the context of Turkish cultural and social dynamics that may minimize or exacerbate employee well-being and their experience of burnout.