Ekolojik Gezegen Modellemeleri ve Anlam Dünyası Olarak Geleceğin Coğrafyası

Abstract

Öz- Endüstriyel kapitalizmin ve tüketim toplumunun ekoloji üzerindeki etkilerini ve olası gelecekleri tespit etmek için sistem dinamiği prensiplerini kullanarak dünyayı ve insan etkinliklerinin etkisini modelleyen çalışmaların yankısı ve tartışmalar her dönem akademik çevreleri aşan bir nitelik sergiledi. Bu çalışmada 1970’lerden bu yana farklı dönemlerde oluşturulan ve en çok bilinen ve referans veri-len üç gezegen modelleme çalışması olan Büyümenin Sınırları, Ekolojik Ayakizi ve Gezegen Eşikleri karşılaştırmalı olarak ele alınmış, karşılaştıkları eleştiriler ve politik tartışmaya yansımaları incelenerek insan kaynaklı küresel iklim değişikliğinin oldukça belirleyici olmaya başladığı günümüz için anlamları üzerinde durulmuştur. Küresel düzeydeki modellemelerin yerel ve bölgesel düzeyler için yo-rumlanma ve uyarlanma çabaları ile fiziksel ve beşeri coğrafya ile var olan ve olası etkileşimleri ihtiyaç duyulan toplumsal dönüşümler ve anlamlandırma süreçleri için önemli olanaklar sunmaktadır.Abstract- Echoes of and debates around modelling Earth and human activity using system dynamics principles to analyze impact of industrial capitalism and consumer society over ecology, and possible futures thereof, has always found a platform extending beyond academia. In this article, three most well-known planetary models produced in different contexts since 1970’s, Limits to Growth, Ecological Foot-print and Planetary Boundaries has been comparatively discussed together with criticisms and their reflection in political debate as well as their particular meaning for today’s context of a highly determining anthropogenic global climate change. Efforts of interpreting and adjusting these global models in a local and regional scale and their existing and potential interactions with physical and human geography present significant opportunities for most needed societal transformations and sense-making processes.