Tutuklama Nedenlerine İlişkin Kanuni Karine Sistemi (Katalog Suçlar) Sorunu: Alman Hukuku ve AİHM Kararları Çerçevesinde Bir Değerlendirme

Abstract

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 100/3. maddesi belirli suçlar yönünden tutuklama karinesi ihdas etmiştir. Her ne kadar, bu düzenleme ile Alman hukukunda olduğu gibi, tutuklama tedbirine istisnai olarak başvurulması amaçlansa da uygulamada katalog suçlar yönünden tutuklama adeta kurallaşmış ve bir tür ön infaza dönüşmüştür. 4. Yargı Reformu Paketi olarak adlandırılan 7331 sayılı Kanun ile tutuklama uygulamasına ilişkin bazı düzenlemeler öngörülerek tutuklamanın istisnaen başvurulabilecek bir tedbir olması sağlanmaya çalışılsa da kanunun öngördüğü düzenlemeler bu türden bir dönüşümü sağlamaktan uzak görünmektedir. Bu çalışmada tutuklama karinesinin Ceza Muhakemesi Kanunu’ndan çıkarılması gerektiği savunulmaktadır. Konuyu 7331 sayılı düzenlemeler bağlamında ele alan çalışmada, Alman öğretisi ve uygulaması ile Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarında tutuklamada katalog suçlar konusu değerlendirilecektir. Bu tartışma ışığında, AİHM’nin konu ile ilgili yerleşik içtihadını geliştirdiği Buzadji kararı ile hukukumuz bakımından kanuni karine sisteminin terk edilmesinin artık bir gereklilik olduğu savunulmaktadır