Rehberlik ve araştırma merkezi çalışanlarında dolaylı travmatizasyon düzeyleri, dünyaya ilişkin varsayımlar ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkilerin incelenmesi

dc.contributor.advisorUygun, Ersin
dc.contributor.authorBasa, Ozan
dc.date.accessioned2026-07-02T12:38:40Z
dc.date.available2026-07-02T12:38:40Z
dc.date.issued2026
dc.departmentEnstitüler, Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Travma Ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Anabilim Dalı (Disiplinlerarası)
dc.description.abstractBu çalışmada İstanbul ilinde Rehberlik ve Araştırma Merkezinde çalışan 203 katılımcıyla dolaylı travmatizasyon düzeyleri, dünyaya ilişkin varsayımlar ve yaşam kalitesi ile aralarındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, değişkenler arasındaki ilişkileri inceleyen nicel ve kesitsel bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemi, tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışmada Sosyodemografik Bilgi Formu, Dolaylı Travma Ölçeği (DTÖ), Dünyaya İlişkin Varsayımlar Ölçeği (DİVÖ) ve Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇYKÖ) kullanılmıştır. Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Bağımsız Gruplar t Testi, Pearson Korelasyonu, Basit Doğrusal ve Çoklu Regresyon Analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırma ile DTÖ puanlarının yaşa, cinsiyete, çocuk sahibi olma, mesleki deneyime, mesleği isteyerek seçme, çocuk sahibi olmayı tavsiye etme ve psikolojik destek alma durumlarına göre anlamlı bir düzeyde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.. Dolaylı travma ile Tükenmişlik (r=.597) ve Eşduyum Yorgunluğu (r=.672) arasında anlamlı ilişkiler elde edilmesine karşın mesleki tatmin (r=- .094) arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı görülmüştür. Dolaylı travma ile dünyaya ilişkin varsayımlarından iyilik (r=-.184), şans (r=-.200), rastlantısallık (r=-.149), kendilik değeri (r=-.451) ve toplam dünya varsayımları (r=-.187) arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Çoklu regresyon analizine göre tükenmişlik, eşduyum yorgunluğu, iyilik, şans, rastlantısallık, kendilik değeri ve toplam dünya varsayımları değişkenlerinin dolaylı travmayı yaklaşık %52 etkilerken tükenmişlik ve eşduyum yorgunluğu dolaylı travmayı anlamlı düzeyde etkilediği iyilik, şans, rastlantısallık, kendilik değeri ve toplam dünya varsayımlarının anlamlı etkilemediği sonucu elde edilmiştir. Elde edilen veriler literatür ile değerlendirilip uygulamaya yönelik ve gelecekte yürütülecek çalışmalar için gerekli önerilerde bulunulmuştur.
dc.description.abstractThis study aimed to examine the relationships between vicarious traumatization levels, world assumptions, and quality of life among 203 participants working at the Guidance and Research Center in Istanbul. This study is a quantitative and cross-sectional research examining the relationships between variables. The sample was determined using stratified random sampling. The Sociodemographic Information Form, the Vicarious Trauma Scale (VTS), the World Assumptions Scale (WAS), and the Professional Quality of Life Scale (ProQOL) were used in the study. Analysis of Variance (ANOVA), Independent Groups t-Test, Pearson Correlation, and Simple Linear and Multiple Regression Analysis techniques were used. The research concluded that VTS scores differed significantly according to age, gender, having children, professional experience, choosing the profession voluntarily, recommending having children, and receiving psychological support. While significant relationships were obtained between Vicarious Trauma and Burnout (r=.597) and Compassion Fatigue (r=.672), no significant relationship was found between Vicarious Trauma and Compassion Satisfaction (r=- .094). Significant relationships were detected between vicarious trauma and the benevolence (r=-.184), luck (r=-.200), randomness (r=-.149), self-worth sub-dimensions (r=-.451), and total scores of world assumptions (r=-.187). According to the multiple regression analysis, burnout, compassion fatigue, benevolence, luck, randomness, self- worth, and total world assumptions variables affected vicarious trauma by approximately 52% while burnout and compassion fatigue significantly predicted vicarious trauma, benevolence, luck, randomness, self-worth, and total world assumptions were not found to have a significant effect. The obtained data were evaluated within the literature, and necessary recommendations were made for practical applications and future studies.
dc.identifier.citationBasa, O. (2026). Rehberlik Ve Araştırma Merkezi Çalışanlarında Dolaylı Travmatizasyon Düzeyleri, Dünyaya İlişkin Varsayımlar Ve Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi (Tez No. 999919) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h7INR2FHqLKfBAH4Ib7I6kAJITy78TuFspLieai8qCKD
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11411/10804
dc.identifier.yoktezid999919
dc.institutionauthorBasa, Ozan
dc.language.isotr
dc.publisherİstanbul Bilgi Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20250701
dc.subjectPsikoloji
dc.titleRehberlik ve araştırma merkezi çalışanlarında dolaylı travmatizasyon düzeyleri, dünyaya ilişkin varsayımlar ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkilerin incelenmesi
dc.title.alternativeInvestigation of the relationships between vicarious traumatization levels, world assumptions and quality of life among guidance and research center employees
dc.typeMaster Thesis

Files