Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Bağlamında “Period. End of Sentence” Belgeseli

Abstract

Bir eşitsizlik göstergesi olan yoksulluk gıda, eğitim, barınma eksikliği gibi farklı açılardan incelenegelmiştir. Ancak aynı zamanda regl ve kadın yoksulluğunun da toplumsal cinsiyet eşitsizliği kapsamında incelemek gerekmektedir. Toplumsal cinsiyet rollerinin sonucu olarak kadınların bakım emeğinden ve ev işlerinden sorumlu tutulmaları, kadınların eğitim ve iş yaşamında eşitsizliklerle karşılaşmalarına neden olduğu için aynı zamanda yoksullaşmalarına da yol açmaktadır. Batılı ve geleneksel birçok toplumda menstrüel döngü, kadınlar ve kız çocukları için doğal bir deneyim olmasına rağmen sosyal bir tabu ve utanç ile ilişkilendirilmektedir. Regl olan kadınların ihtiyacı duydukları hijyenik ürünlere ulaşamamaları regl yoksulluğudur. Menstrüasyon ürünlerinin %18 KDV ile lüks tüketim ürünleri ile aynı oranda vergilendirilmesi kadınları alternatif olarak kumaş parçaları ve gazete gibi hijyenik olmayan ürünlerin kullanımına mecbur bıraktığı için kadın sağlığını tehdit etmektedir. Regl tabusu ve yoksulluğunun gerçek hayattan kesitler sunan ve farklı yaşam biçimlerinin varlığı gösteren belgesel sinemaya yansıması bir insan hakkı olarak regl ve kadın yoksulluğu mücadelesini görünür kılmaktadır. Bu yazıda, Hindistan’ın kırsal bir bölgesi olan Harpur’da kadınların tabular, ülkedeki regl ve kadın yoksulluğu ile mücadele etmek için giriştikleri Ped Projesi (The Pad Project) sürecini anlatan The Period. End of Sentence belgeseli incelenecek, belgesel bağlamında regl ve kadın yoksulluğunu toplumsal cinsiyet eşitsizliği çerçevesinden değerlendirilecektir. Belgeselde regl tabusu ve yoksullukla mücadele eden kadınların temsili göstergebilimsel analiz yöntemi ile irdelenmiştir.