Avrupa İnsan Hakları Rejimi Kapsamında Vicdani Ret: Türk İstisnacılığı

Abstract

Bu çalışma, Avrupa Konseyi (AK) insan hakları sistemi ışığında Türkiye’de askerlik hizmetine karşı vicdani ret hakkını incelemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi vicdani ret hakkını 2011 yılında tanımıştır. Buna göre, AK üyesi devletlerin bu hakkı kendi iç hukuklarına dâhil etmeleri ve gerekli düzenlemeleri yapmaları gerekmektedir. Ancak Türkiye bu kuralın bir istisnasıdır. Modernleşmenin içsel gerilimleri ve tarihsel özgünlükler bu yönelimde etkili olmuştur. Sonuç olarak, vicdani ret hakkının tanınmaması, Türk demokrasisi ve devlet-vatandaş ilişkileri üzerinde birtakım olumsuz etkiler yaratmıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye iç hukukunun vicdani ret konusundaki yaklaşımını ana hatlarıyla ortaya koymak ve yerel mevzuatın Türkiye için bağlayıcı olan uluslararası insan hakları standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi için önerilerde bulunmaktır.