Determining the factors affecting the profitability of banks in Türkiye between 2010 and 2024

ÖZ Bu çalışmada, panel veri analizi yöntemi kullanılarak bankaların kârlılığını etkileyen faktörler araştırılmaktadır. Çalışmada çeyreklik veriler kullanılmış olup, Türkiye'de 2010-2024 yılları arasında faaliyet gösteren mevduat bankaları sahiplik yapılarına göre gruplandırılmış; katılım bankaları ise sektördeki sayılarının az olması nedeniyle sahiplik yapıları ayırt edilmeksizin analize dahil edilmiştir. Karlılık ölçütü olarak Aktif Karlılığı, Özkaynak Karlılığı ve Net Faiz Marjı oranları kullanılmıştır. Açıklayıcı değişkenler olarak ise; makroekonomik göstergelerden enflasyon, reel faiz oranı ve gayri safi yurtiçi hasıla; bankalara özgü finansal rasyolardan ise Brüt Takipteki Krediler / Nakdi Krediler rasyosu, Faiz Dışı Gelir / Faiz Dışı Gider rasyosu ve Faiz Giderleri / Ortalama Faiz Maliyetli Pasifler rasyosu dikkate alınmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; enflasyon, reel faiz, GSYH, Faiz Dışı Gelir/Faiz Dışı Gider oranı ve Faiz Gideri/ Ortalama Faiz Maliyetli Pasifler oranı ile bağımsız değişkenlerin, bankaların karlılığı üzerinde anlamlı etkilerinin olduğu tespit edilmiştir.

ABSTRACT In this study, the factors influencing bank profitability are examined using the panel data analysis method. The analysis is based on quarterly data covering the period from 2010 to 2024. Deposit banks in Türkiye are classified based on ownership structures, whereas participation banks are included without such classification due to their limited number in the sector. Profitability is measured using Return on Assets, Return on Equity, and Net Interest Margin. The independent variables used in the models are inflation, real interest rate, Gross Domestic Product, the ratio of Non-Performing Loans to Total Cash Loans, the ratio of Total Non-Interest Income to Total Non-Interest Expenses, and the ratio of Interest Expenses to Average Interest-Bearing Liabilities. The results indicate that inflation, real interest rate, Gross Domestic Product, the ratio of Non-Interest Income to Non-Interest Expense, and the ratio of Interest Expenses to Average Interest-Bearing Liabilities have significant effects on bank profitability.