Ultra ı·s¸lenmis¸ besin tu¨ketimi ile ı·rritabl bagˆırsak sendromu arasındaki ı·lis¸kinin degˆerlendirilmesi

Bu çalışma, İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS) tanısı almış 18-60 yaş arası bireylerin ultra işlenmiş besin (UİB) tüketimlerinin sağlıklı bireylerle karşılaştırılması ve belirli sosyodemografik, antropometrik, biyokimyasal ve psikososyal etkenler ile ilişkisinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmaya 83 İBS'li (ortalama yaş 38,59±11,91 yıl; medyan BKİ 26,17 kg/m2) ve 71 sağlıklı birey (ortalama yaş 35,54±12,53 yıl; medyan BKİ 23,81 kg/m2) olmak üzere toplam 154 birey dahil edilmiştir. Bireylerin UİB tüketimleri Besin Tüketim Sıklığı Anketi aracılığıyla elde edilmiştir. Bireylerin stres algılarını değerlendirmek amacıyla Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) kullanılmıştır. İBS'li bireylerde günlük enerjinin UİB'lerden gelen oranı %25 iken sağlıklı bireylerde %8'dir (p<0,05). İBS'li ve sağlıklı bireyler arasında ASÖ toplam puanı bakımından anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p>0,05). ASÖ alt faktörlerinden Stres/Rahatsızlık Algısı puanı ise İBS'li bireylerde sağlıklı bireylere kıyasla daha yüksektir (p<0,05). Grup içi değerlendirmede, ASÖ toplam puanıyla UİB tüketimi arasında hem İBS'li bireyler (r=0,251, p=0,022) hem de sağlıklı bireyler (r=0,295, p=0,012) için anlamlı bir ilişki gözlemlenmiştir. Sağlıklı bireylerin meyve, sebze ve kuruyemiş tüketimi daha yüksektir (p<0,05). Besin ögesi tüketimleri incelendiğinde, İBS'li bireyler kontrol grubuna kıyasla daha düşük protein, yağ, tekli doymamış yağ asitleri, çoklu doymamış yağ asitleri ve diyet lifi tüketimine sahiptirler (p<0,05). NOVA sınıflandırmasında tanımlanan UİB'ler, İBS hastalığı riskini 1,419 kat arttırmaktadır (%95 GA: 1,243-1,620, p<0,001). Bulgularımızın doğrulanması, nedenselliğin ve potansiyel etki mekanizmasının belirlenebilmesi için daha ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

This study was conducted to compare the consumption of ultra-processed foods (UPF) among individuals aged 18-60 diagnosed with Irritable Bowel Syndrome (IBS) with that of healthy individuals and to examine its relationship with specific sociodemographic, anthropometric, biochemical, and psychosocial factors. The study included a total of 154 individuals, comprising 83 individuals with IBS (mean age 38.59±11.91 years; median BMI 26.17 kg/m²) and 71 healthy individuals (mean age 35.54±12.53 years; median BMI 23.81 kg/m²). The individuals' UPF consumption was obtained through the Food Frequency Questionnaire. The Perceived Stress Scale (PSS) was used to assess the individuals' stress perceptions. The proportion of daily energy from UPFs is 25% in individuals with IBS, while it is 8% in healthy individuals (p<0.05). No significant difference was observed between individuals with IBS and healthy individuals in terms of the total PSS score (p>0.05). However, the score for the Stress/Distress Perception subscale of the PSS is higher in individuals with IBS than in healthy individuals (p<0.05). In the within-group analysis, a significant association was observed between the total PSS score and UPF consumption in both individuals with IBS (r =0.251, p=0.022) and healthy individuals (r=0.295, p=0.012). Healthy individuals consume more fruits, vegetables, and nuts (p<0.05). When nutrient intakes were examined, individuals with IBS had lower intakes of protein, fat, monounsaturated fatty acids, polyunsaturated fatty acids, and dietary fiber compared to the control group (p<0.05). UPFs defined in the NOVA classification increase the risk of IBS by 1.419 times (95% CI: 1.243-1.620, p<0.001). Further studies are needed to validate our findings and determine causality and potential mechanisms of action.