TEKSTİL SEKTÖRÜNDE DÖNGÜSEL EKONOMİ UYGULAMALARI: DÖNGÜSEL İŞ MODELLERİ VE ÖRNEKLERİ

Abstract

Bu çalışma, tekstil sektöründe döngüsel ekonomi uygulamalarını incelemeyi ve bu bağlamda geliştirilen döngüsel iş modellerini Türkiye ve dünyadan örnekler ile ortaya koymayı amaçlamaktadır. Döngüsel ekonomi, onarıcı ve yenileyici teknik ve biyolojik döngüler oluşturarak, küresel ekonomik kalkınmayı sınırlı kaynakları kullanarak üretim yapma hedefinden arındırarak ekonomik, çevresel ve sosyal sermayeyi inşa eden bir sistemdir. Bu çalışma, tekstil sektörünün sürdürülebilirliğe katkı sağlayacak şekilde nasıl yeniden yapılandırılabileceğini ve döngüsel ekonomi uygulamaları ile sektörde nasıl yenilikler yapılabileceğini incelemektedir. Çalışma, tekstil sektöründe döngüsel ekonominin teorik temellerini ele alarak başlamaktadır. Döngüsel iş modelleri, kapalı döngü üretim süreçleri ve çeşitli yeniden kullanım stratejileri gibi temel kavramlar detaylandırılmıştır. Ardından, tekstil sektöründe bu uygulamaların nasıl gerçekleştiğine dair çeşitli örneklere yer verilmiştir. Bu kapsamda, dünyadan ve Türkiye’den döngüsel ekonomi kapsamında faaliyet gösteren firmaların uygulamaları incelenmiştir. Firmaların döngüsel iş modelleri, tasarım aşamasından başlayarak döngüdeki dolaşımını devam ettirmesini sağlayacak tüm aşamalar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Ayrıca, bu firmaların döngüsel iş modellerinin çevresel, ekonomik ve sosyal etkilerine değinilmiştir. Çalışmada incelenen örnekler, tekstil sektöründe döngüsel ekonomi uygulamalarının çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlik açısından büyük bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Döngüsel iş modelleri sayesinde atık miktarının ve karbon ayak izinin azaldığı ve doğal kaynakların daha verimli kullanıldığı görülmüştür. Döngüsel iş modelleri ekonomik anlamda firmalara yenilikçi iş fırsatları yaratma gücüne sahiptir. Sosyal boyutta ise, döngüsel ekonomi uygulamaları istihdamı artırmakta, çalışma koşullarının iyileştirilmesine yardımcı olmakta, toplumsal farkındalığı yükseltmekte ve tüketici davranışlarında olumlu değişiklikler yaratmaktadır. Özellikle, tekstil sektöründe uygulanan döngüsel iş modelleri sayesinde, sürdürülebilir üretim ve tüketim alışkanlıklarının yaygınlaşması mümkün olmuştur. Firmaların sürdürülebilirlik politikaları doğrultusunda yaptığı yatırımların hem çevresel hem de ekonomik açıdan önemli pozitif geri dönüşler sağladığı görülmüştür. Ayrıca bu çalışma, döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaşmasının, sektörün gelecekteki sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasında kritik bir öneme sahip olacağına dair öngörüler sunmaktadır.