Bergamot ve bitki sterolleri ekstresi içeren besin takviyesinin serum lipit profili üzerine etkisi

Kan lipit profilindeki anormal değerler ile karakterize olan dislipidemi, kardiyovasküler hastalıkların başlıca sebeplerinden biridir. Bu randomize kontrollü klinik çalışma Ocak 2024 – Mayıs 2025 tarihleri arasında Bursa'da hekim tarafından dislipidemi tanısı almış 61 bireyle yürütülmüştür. Katılımcılar 12 hafta süren müdahalede 3 gruba ayrılmış ve 1. Gruba (Grup D, n=19) kolesterol düşürücü diyet, 2. Gruba (Grup B, n=21) günde 2 tablet bergamot meyve ekstresi (375 mg) ve bitki sterolleri (800 mg) içeren takviye, 3. Gruba (Grup M, n=21) ise benzer diyet ile birlikte aynı bitkisel takviye grubuna randomize olarak atanmıştır. Çalışma süresince dislipidemi tedavisinde diyet ile bergamot meyve ekstresi ve bitki sterolleri içeren takviyenin dislipidemi tedavisinde etkisi biyokimyasal ve antropometrik parametreler incelenerek değerlendirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, hastalık durumları, besin alerjileri/tercihleri, ilaç kullanımları, antropometrik ölçümleri ve 3 günlük besin tüketim kayıtları sorgulanmış ve anket formuna kaydedilmiştir. Müdahale öncesi ve sonrası antropometrik ölçümler ve beslenme alışkanlıkları gruplar arası benzerdir (p>0,05). Çalışma sonunda total kolesterol, LDL-K ve HOMA-IR değerleri her 3 grupta da anlamlı düzeyde düşüş göstermiştir (p<0,05). Trigliseritler hem B hem de M grubunda anlamlı düzeyde düşüş göstermiştir (p<0,05). Total kolesterol, LDL-K ve TG azalışı M grubunda diğer gruplara kıyasla anlamlı şekilde daha fazla düşüş sağlamıştır (p<0,05). HDL-K, ALT, AST değerlerindeki değişim hiçbir grupta anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). D ve M grubunda müdahale sonrası vücut ağırlığı, BKİ, yağ oranı, yağ kütlesi, bel çevresi, kalça çevresi, bel/boy oranındaki azalış B grubuna kıyasla anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak; dislipidemisi olan bireylerde 12 hafta boyunca kullanılan bergamot meyve ekstresi ve bitki sterolleri içeren bitkisel takviye ve uygulanan kolesterol düşürücü diyetler total kolesterol, LDL-K, HOMA-IR ve TG'de anlamlı düşüşler ve yağ oranı, yağ kütlesi, vücut ağırlığı ve BKİ'de de anlamlı azalmalar sağlamıştır.

Dyslipidemia, characterized by an abnormal blood lipid profile, is a primary cause of cardiovascular disease. This randomized controlled trial was conducted in Bursa, Türkiye, between January 2024 and May 2025. The study involved 61 individuals diagnosed with dyslipidemia who were randomly assigned to one of three groups for a 12-week intervention: a cholesterol-lowering diet only (Group D, n=19); a daily supplement containing bergamot fruit extract (375 mg) and plant sterols (800 mg) only (Group B, n=21); or the diet combined with the supplement (Group M, n=21). The efficacy of these interventions was evaluated using biochemical and anthropometric parameters, while data on sociodemographics, health status, and food intake were also collected. Baseline anthropometric and dietary characteristics were similar across all groups (p>0.05). Post-intervention, all three groups showed significant reductions in total cholesterol, LDL cholesterol, and HOMA-IR (p<0.05). Triglyceride levels decreased significantly in the supplement-receiving groups (B and M). Notably, the combined therapy group (M) demonstrated a significantly greater reduction in total cholesterol, LDL, and triglycerides compared to the other groups (p<0.05). No significant changes were observed in HDL cholesterol, ALT, or AST levels in any group (p>0.05). Regarding body composition, the groups following the diet (D and M) achieved significantly greater reductions in body weight, BMI, fat percentage, fat mass, and waist circumference compared to the supplement-only group (B) (p<0.05). In conclusion, for individuals with dyslipidemia, combining a cholesterol-lowering diet with a bergamot and plant sterol supplement for 12 weeks provides significant improvements in total cholesterol, LDL cholesterol, HOMA-IR, and triglycerides, as well as significant reductions in body weight, BMI, and fat mass.