TÜRKİYE’DE KAMU EĞİTİM VE SAĞLIK HARCAMALARININ İSTİHDAMA ETKİSİ: PANEL VERİ ANALİZİ (2014-2023)

Abstract

Kamu kesimi tarafından sunulan eğitim ve sağlık hizmetleri, ülkenin beşeri sermayesinin artışına katkı sağlayarak istihdam olanaklarını artıran, toplumsal refahın daha yüksek düzeyde gerçekleşmesini mümkün kılan önemli maliye politikası araçlarıdır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de kamu eğitim ve sağlık harcamalarının istihdam oranı üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaçla İBBS Düzey-2 bölgelerinin 2014-2023 dönemi verileri analiz edilmiştir. Çalışmada yöntem olarak panel veri analizi kullanılmış, kurulan modeller sabit etkiler Driscoll-Kraay tahmincisi ve Sapması Düzeltilmiş GEKK ile tahmin edilmiştir. Bu çalışmanın bulguları Türkiye’de kişi başına düşen reel kamu eğitim harcamaları ve kişi başına düşen reel kamu sağlık harcamaları ile bölgesel istihdam oranı arasında pozitif bir ilişkinin varlığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte yatırım oranı ve dışa açıklık arttıkça istihdam oranının arttığı, işgücü verimlilik artışı ile COVID-19 pandemisinin istihdamı azaltıcı etki gösterdiği, sendikalaşma oranının ise istihdam üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı çalışmanın diğer bulguları arasında yer almaktadır. Sonuç olarak Türkiye’de istihdam oranının artırılması için kamu eğitim ve sağlık hizmetlerine daha fazla kaynak ayrılması önerilmektedir.