Mondros Mütarekesi Gereğince Osmanlı İmparatorluğu'ndan Ayrılan Alman ve Avusturya Vatandaşlarının Durumu

Abstract

Osmanlı İmparatorluğu'nun Birinci Dünya Savaşı'nda müttefıki olan Almanya ile ilişkileri,savaşın bitmesinin ardından farklı bir boyutta gelişmeye başlamıştır. Mondros Mütarekesi'nin 19. Maddesi asker ve sivil bütün Almanların ve Avusturyalıların Türk ülkesinden çıkarılmasını kayda bağladığı gibi, 23.maddesi de Türkiye'nin Merkez devletleri ile olan ilişkisini kesme zorunluluğunu ortaya koyuyordu. Mütarekenin ardından yaşanan gelişmeler bu hükümler doğrultusunda şekillenmeye başlamıştır. Almanlar, 31 Ekim 1918'de Boğazlardan ayrılmış ve ilgili Mütareke hükümleri gereği Alman ve Avusturya vatandaşlarının Türk topraklarından çıkarılmasına yönelik adımlar atılmıştır. Bu çıkarma işlemi için belirlenen süre, bir ay olmasına rağmen uzak yerlerde bulunanlar için bir aydan sonraki en kısa zaman olarak belirlenmişti. Ancak hastalık, demiryollarında çalışanların ayrılmasının işleri aksatacak olması ve gitmeyip burada kalmak isteyenlerin varlığı gibi nedenlerden dolayı bu süre Mütarekede belirtilenden daha sonraya uzamaya başlamıştır. İngiltere Fevkalade Komiserliği'nden mazeretleri doğrultusunda izin alarak kalabilenlerin durumu sıkı bir şekilde takip edilmiş,sağlık sorunları nedeni ile gidemeyecek durumda olanlardan sağlık raporları istenmiş ve demiryollarında çalışanlar için yerlerine yenileri gelinceye kadar görevde kalmaları konusunda açıklamalar yapılmıştır. Bütün bu nedenler ise Mondros Mütarekesi'nin Alman ve Avusturya vatandaşlarına yönelik kesin ifadesinin, ancak zaman içerisinde uygulanması sonucunu doğurmuştur.