İsrail’in Filistin’i Ekonomik İşgali: Paris Protokolü’nden Bugüne

Abstract

Bu çalışma, İsrail-Filistin meselesinin genellikle göz ardı edilen ekonomik boyutunu ele almakta ve özellikle Paris Protokolü çerçevesinde İsrail’in Filistin toprakları üzerindeki ekonomik tahakkümünü incelemektedir. Oslo Süreci ile birlikte devreye alınan Paris Protokolü, Filistin ekonomisinin İsrail’e yapısal bağımlılığını kurumsallaştırmış ve derinleştirmiştir. Makale, İsrail’in uyguladığı gümrük rejimi, işgücü kontrolü, gelirlerin tahsisi ve Ortak Ekonomik Komite gibi araçlar üzerinden Filistin ekonomisine yönelik çok katmanlı baskı mekanizmalarını analiz etmektedir. Ayrıca “kalkınmasızlık” kavramı üzerinden Filistin’in, sadece ekonomik olarak değil, aynı zamanda yapısal olarak çökertilmesinin bir işgal stratejisi olarak nasıl kullanıldığını göstermektedir. Makalede, Paris Protokolü’nün geçicilikten çıkıp kalıcı bir tahakküm aracına dönüşmesinin, Filistin’in ekonomik bağımsızlığını ve devletleşme sürecini nasıl imkânsız hale getirdiği vurgulanmaktadır.