ÇİN MERKEZLİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER TEORİLERİ GELİŞTİRME STRATEJİSİ BAĞLAMINDA DÖNER KAPI POLİTİKASI

Abstract

21. yüzyılda Çin'in küresel alanda ekonomik ve siyasi ağırlığının artması, bu ülkenin entelektüel ve akademik alanlarda da sistematik dönüşümünü beraberinde getirmiştir. 1978 sonrası reform ve dışa açılma politikalarının başlangıcından itibaren şekillenen bu entelektüel dönüşüm süreci, özellikle 2000'li yıllarda kurumsallaşma aşamasına girmiştir. Çin Komünist Partisi (ÇKP), Çin’i “tehdit” ilan eden Batı merkezli uluslararası ilişkiler ve dış politika anlatısına karşı kendi anlatısını oluşturmak amacıyla, düşünce kuruluşlarını ve akademiyi devlet politikasının önemli bir parçası haline getirmiştir. Bu ilgi özellikle Uluslararası İlişkiler (Uİ) disiplinine yoğunlaşmış ve Çin’in kendini açıklamasını ve dünyaya “alternatif” bir model sunmasını sağlamak amacıyla Çin’e özgü Uluslararası İlişkiler teorileri geliştirme hedefi en üst resmi makamlar tarafından da lanse edilerek, bu çalışmalar için devlet destekli projeler geliştirilmiş ve özel bütçeler oluşturulmuştur. Düşünce kuruluşları sürecin en önemli parçası haline gelmiştir. Makalede, Çin'de düşünce kuruluşlarının (think tank) gelişimi, akademi ile olan entegrasyonu, devlet mekanizması içindeki konumu ve Uluslararası İlişkiler disiplinine olan etkileri incelenmektedir. Ayrıca, “döner kapı” politikası olarak adlandırılan akademi-politika-düşünce kuruluşu geçişkenliğinin kurumsallaşma süreci ve Çin'in küresel söylem mücadelesindeki rolü değerlendirilmektedir.