Birbirine İhtiyaç Duyarken Geçmişi Konuşmak: AB ve Türkiye arasındaki Karmaşık ve Muğlak İlişki

Abstract

29 Ekim 2023 itibariyle Türkiye Cumhuriyeti yüz yılını geride bıraktı. Bu aynı zamanda, Türkiye Cumhuriyeti dış politikasının, diplomasisinin, Avrupa ve AB ile süregelen muğlak ilişkisinin yüz yılı demek. Biz bu makalede Türkiye ve Avrupa arasındaki son yüz yıllık ilişkinin iki tarafta çekişen farklı güç odaklarının yer yer uyumlaşması ama bazen de birbirlerine mesafe koymaları şeklinde karakterize edildiğini iddia ediyoruz. Bu nedenle, bu çalışmada, AB-Türkiye ilişkilerini övmek ya da gelinen noktaya hayıflanmak yerine hem işbirliğinin hem de çekişmenin en fazla olduğu şu beş farklı alanda ilişkinin muğlaklığına işaret etmek istiyoruz; kimlik, bütünleşme, ekonomi, toplum ve güvenlik. Bu alanların hepsinin Türkiye’nin yüz yıllık Avrupalılaşma sürecinin arkasındaki ve süreci etkileyen temel faktörler olduğuna inanıyoruz. Sonuç olarak, özel tarihsel kesişim noktalarının ve koşulların farklı taraflara birbirlerine karşı yürüttükleri mücadelede faydalar sağladığını ve bunun sonucunun geçmişte ve günümüzde dahi “Avrupa yanlısı” veya “karşıtı” şeklinde var olan indirgemeci karakterleştirmelere kafa tutan karmaşık bir zorluklar ve uyuşmazlıklar ağı olduğuna açıklık getirmeye çalışıyoruz. Ayrıca, Türkiye ve AB’nin tamamen birbirlerinden kopamayacak kadar derin bir şekilde iç içe geçmiş olduklarını, ancak açıkça tanımlanmış ortak bir geleceğe baş koyamayacak kadar da birbirlerinden ayrı olduklarını açıklıyoruz.