The role of community engagement in industrial heritage restoration: The case of Müze Gazhane

Bu tez çalışmasının temel amacı, endüstri mirasının yeniden işlevlendirilmesi süreçlerinde topluluk katılımının rolünü Hasanpaşa Gazhanesi'nin Müze Gazhane'ye dönüşümü örneği üzerinden incelemektir. Kentlerin neoliberal politikalarla şekillendiği dönemde, endüstri alanlarının çoğunlukla ticari amaçlarla özelleştirildiği görülmektedir. Bu eğilime karşılık olarak, çeşitli taban inisiyatifleri bu mekânları kolektif hafıza, kültür ve katılım alanları olarak yeniden sahiplenmeye çalışmıştır. Bu bağlamda tez, Gazhane Çevre Gönüllüleri'nin uzun soluklu mücadelesini merkez alarak, bir endüstri mirasının kamusal ve kültürel bir alana dönüşümünde toplum temelli hareketlerin rolünü incelemektedir. Tezin kapsamı, gönüllülerin tarihçesi, düzenledikleri şenlikler, mekânın yeniden kullanımı için yürüttükleri aktivizm faaliyetleri ve yerel yönetimlerle kurdukları etkileşimi içermektedir. Bu çerçevede, şenliklerin yalnızca kültürel etkinlikler değil, aynı zamanda mekânla ilişkilenme biçimlerini kuran ve yeni katılım alanları yaratan araçlar olduğu gösterilmektedir. Tezde, nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme ve doküman analizi kullanılmıştır. Görüşme, gönüllülerle gerçekleştirilmiş; doküman analizinde ise festival afişleri ve etkinlik bültenleri incelenmiştir. Veriler, tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Gazhane örneğinde kamusal alanın, gönüllülerin kolektif çabalarıyla şekillendiğini ve bu sürecin süreklilik arz eden bir mücadele ve yeniden üretim pratiği olduğunu ortaya koymaktadır. Müze Gazhane, endüstri mirasının yeniden işlevlendirilmesine bir model sunar ve kent hakkı literatürüne miras aktivizmi ile topluluk katılımı üzerinden katkı sağlar.

The main purpose of this thesis is to explore the role of community engagement in the refunctioning of industrial heritage, using the transformation of the Hasanpaşa Gasworks into Müze Gazhane as a case study. In an era where cities are shaped by neoliberal policies, many industrial areas have been privatized for commercial use. In response, grassroots initiatives have sought to reclaim these spaces as sites of collective memory, culture, and participation. This thesis analyzes the influence of grassroots social movements on the transformation of industrial heritage into public and cultural spaces, focusing on the long-term struggle of the Gazhane Environmental Volunteers. The scope of the thesis includes the history of the volunteers, the festivals they organized, their activism for reuse, and their interactions with local authorities. It is argued that festivals serve not merely as cultural events, but also as tools for establishing spatial engagement and forms of participation. In the thesis, a semi-structured interview and document analysis were employed as qualitative research methods. The interview was conducted with volunteers, while materials such as festival posters and bulletins were analyzed thematically. The findings demonstrate that, in the case of Gazhane, the meaning and function of the space were shaped by the collective efforts of volunteers, and that its publicness emerged from an ongoing struggle and process of reproduction. Müze Gazhane offers a model for industrial heritage transformation and contributes to literature on the right to the city through heritage activism and community engagement.