Faiz Düzeyinin Döviz Krizini Önlemedeki Rolü: Türkiye Şubat 2001 Krizinin Değerlendirilmesi

Abstract

Gelişmekte olan ülkelerde takdire dayalı politikaların uygulanması enflasyonla mücadeleyi zorlaştırmaktadır. Bu nedenle günümüzde, para otoriteleri veya merkez bankaları takdire dayalı politikalardan vazgeçmekte kurala dayalı politikalar uygulamaktadırlar. Bu kurala dayalı politikalardan biride kur sistemini sabitlemektir. Kurun sabitlenmesi yıllarca enflasyonla mücadelede başarı sağlayamamış para otoriteleri için kredibilite kazanma fırsatı yaratmaktadır. Ancak gerek makroekonomik yapının sağlam olmaması gerekse hükümetlerin izlediği tutarsız makro politikalar sabit kur sistemini sürdürmenin maliyetini önemli ölçüde arttırmaktadır. Bu nedenle ortaya çıkan spekülatif atağı engellemek ve sabit kur sistemini sürdürebilmek için faiz oranının yükseltilmesi, diğer makroekonomik büyüklükler üzerinde olumsuz etki yaratacağı ve bu süreçte gerekli yapısal önlemler alınmadığı için döviz krizini sadece bir süreliğine ertelemektedir. Bu çalışmada, döviz krizinin nasıl ortaya çıktığı, ikinci nesil modellerle açıklanmıştır. Bu bağlamda, sürdürülemez makro politikaların sabit kur sisteminin terk edilmesinde oynadığı rol ele alınmıştır. Ortaya konan model yardımıyla da Türkiye Şubat 2001 döviz krizi incelenmiştir. Gerekli makro dengeleri sağlamadan uygulanan sabit kur sisteminin döviz kriziyle sonuçlanacağı kanaatine ulaşılmıştır.