Exploring maladaptive daydreaming and the role of dissociation, attachment and emotion regulation

Uyumsuz Hayal Kurma (UHK), kişinin duygusal iyilik halini ve günlük işlevselliğini olumsuz etkileyebilecek aşırı ve yoğun hayal kurma ile karakterize edilen bir psikolojik fenomendir (Somer, 2002). Küresel düzeyde artan ilgiye rağmen, UHK üzerine yapılan araştırmalar hâlâ sınırlı olup özellikle Türkiye bağlamında yetersizdir. Bu çalışma, UHK ile disosiyatif yaşantılar, yetişkin bağlanma stilleri ve duygu düzenleme güçlükleri arasındaki olası ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla tanımlayıcı nicel bir araştırma deseni seçilmiştir ve çalışmanın katılımcıları, çevrim içi anketi tamamlayan 18 yaş üstü 243 yetişkinden oluşmaktadır. Çalışmada Uyumsuz Hayal Kurma Ölçeği (MDS-16), Disosiyatif Yaşantılar Ölçeği-II (DES-II), Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16) ile bir demografik bilgi formu kullanılmıştır. Bulgular için yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve psikiyatrik geçmiş gibi demografik değişkenler kontrol edilerek, her bir değişkenin yordayıcı gücünü değerlendirmek amacıyla hiyerarşik çoklu regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular, dissosiyatif yaşantıların maladaptif düşlem üzerindeki varyansın anlamlı bir bölümünü açıkladığını ve tüm modeller arasında en güçlü etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Duygu düzenleme güçlükleri, özellikle etkili strateji eksikliği ve duyguları kabullenememe, UHK şiddetini ve duyulan rahatsızlığı anlamlı şekilde yordamıştır. Güvensiz bağlanma stillerinden özellikle kaygılı-kararsız bağlanma stili, daha yüksek UHK düzeyleriyle ilişkilendirilmiştir. Demografik kontrol değişkenlerinden yaş ve eğitim geçmişi UHK üzerinde anlamlı bir etki göstermiştir. Bu bulgular, UHK'nin duygusal düzensizlik, ilişkisel güvensizlik ve disosiyatif eğilimler karşısında telafi edici bir mekanizma olarak işlev görebileceğini desteklemektedir ve önerilen hipotezlerle tutarlıdır. Elde edilen sonuçlar, mevcut ampirik literatür ile fantezi, disosiyasyon ve ilişkisel travmaya odaklanan psikanalitik perspektifler ışığında tartışılmıştır. Ayrıca klinik çıkarımlara yer verilmiş ve gelecekteki araştırmalar için öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Uyumsuz Hayal Kurma; Disosiyasyon; Bağlanma; Duygu Düzenleme

Maladaptive Daydreaming (MD) is a psychological phenomenon characterized by excessive, immersive fantasy that may interfere with emotional well-being and daily functioning (Somer, 2002). Despite increasing global attention, research on MD remains limited, particularly in Türkiye. This study aims to explore the possible associations between MD and dissociative experiences, adult attachment styles, and emotion regulation difficulties. For this purpose, a descriptive quantitative design was chosen, and participants of the study consisted of 243 adults older than 18 who completed an online survey. The Maladaptive Daydreaming Scale (MDS-16), Dissociative Experiences Scale-II (DES-II), the Three-Dimensional Attachment Scale, and the Brief Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS-16) were chosen as the measures for this study alongside a demographic form. For the results, hierarchical multiple regression analyses were conducted to assess the possible contribution to the variance or the predictive power of each variable while controlling for demographic factors such as age, gender, education level, and psychiatric history. Findings showed that dissociative experiences accounted for a significant portion of the variance MD, demonstrating the strongest effect across all models. Emotion regulation difficulties especially lack of effective strategies and not being able to accept emotions significantly predicted MD severity and disturbance. Insecure attachment styles, specifically anxious-ambivalent attachment style, was associated with higher levels of MD. From the demographic control variables, age and education history was found to have a significant effect in MD. These findings supported the idea that MD may function as a compensatory mechanism in the face of emotional dysregulation, relational insecurity, and dissociative tendencies and were consistent with the proposed hypotheses. The results are then discussed in light of existing empirical literature and psychoanalytic perspectives on fantasy, dissociation, and relational trauma. Clinical implications are addressed, and recommendations for future research were also offered. Keywords: Fantasy; Maladaptive Daydreaming; Dissociation; Attachment; Emotion Regulation