Ebeveynlerin Çocuklara Evde Erken Okuryazarlık ve Kütüphane Kullanma Alışkanlıkları Kazandırmaları: Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması

Abstract

Bilgi toplumuna bireyler yetiştirmek ve yaşam boyu öğrenmeyi desteklemek için erken çocukluk döneminde okuryazarlık becerilerinin kazandırılması kritik bir gerekliliktir. Ebeveynler, okul öncesi eğitimciler ve çocuk bakımında rol alan bireyler (bakıcılar, büyükanne ve büyükbabalar) bu süreçte önemli bir sorumluluk üstlenmektedir. Çocuk kütüphaneleri, erken okuryazarlık becerilerinin desteklenmesinde kilit bir rol oynarken, çocukların akademik başarılarının temelleri de bu dönemde atılmaktadır. Bu bağlamda araştırma, üç temel amaca odaklanmaktadır: Ebeveynlerin, ev ortamında çocuklarına erken okuryazarlık becerileri kazandırma sürecindeki deneyimlerini değerlendirmek; kütüphane hizmetlerinin, 3–6 yaş aralığındaki çocukların erken okuryazarlık gelişimine katkısını incelemek; ebeveynlerin, çocuklarına erken okuryazarlık becerileri kazandırma sürecinde kütüphane kullanma alışkanlıklarını ölçmek. Bu amaçlar doğrultusunda geliştirilen Evde Erken Okuryazarlık ve Kütüphane Kullanma Alışkanlıkları Ölçeği (EEOKAÖ), ebeveynlerin hem ev hem de kütüphane ortamında çocuklarının erken okuryazarlık becerilerini destekleme süreçlerine dair tutum ve davranışlarını değerlendirmeyi hedeflemektedir. Ölçek geliştirme süreci belirli aşamalara dayanmaktadır. İlk olarak, literatür taraması yapılarak erken çocukluk dönemi gelişim gereksinimleri ve mevcut ölçekler incelenmiştir. İkinci aşamada, uzman görüşleri doğrultusunda ölçeğin madde havuzu oluşturulmuş, ardından ölçme ve değerlendirme yöntemi belirlenmiştir. Dört alt boyuttan oluşan EEOKAÖ, geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda son halini almıştır. EEOKAÖ, ebeveynlerin hem evde hem de kütüphane ortamında çocuklarının erken okuryazarlık becerilerini destekleme süreçlerini değerlendiren kapsamlı bir ölçme aracı olarak geliştirilmiştir.