Mediating the right to the city through the lens of homelessness in Istanbul

Bu tez, İstanbul'da evsizliğin kent hakkını nasıl aracıladığını Gezi Parkı ve Tophane arasında yürütülen ilişkisel bir etnografik araştırma ile incelemektedir. Alan çalışması yoluyla, evsiz bireylerin neoliberal kentsel dönüşüm altında metalaşma, güvenlikleştirme ve turistleştirme süreçleri içinde merkezi kent mekânlarını nasıl kullandıkları, yeniden sahiplendikleri ve mekânsal taktikler geliştirdikleri araştırılmıştır. "Aracılık" ve "kent hakkı" kavramlarını birleştiren tez üç temel öneride bulunur: (i) fiziksel imkanlar -özellikle yürünebilirlik- kentsel dışlanmışlığın şekillenmesinde etkin rol oynar; (ii) görünürlük ve temsiliyet, mekânsal ve simgesel müzakerelerin sonucudur; (iii) evsizlerin gündelik pratikleri, neoliberal mekânsal dönüşümlerle hem kesişir hem de onlara direnç gösterir. Henri Lefebvre'in mekânsal üçlemesinden yararlanan çalışma, evsiz bireylerin deneyimlerinde tahayyül edilen, algılanan ve yaşanan mekân arasındaki çelişkileri ortaya koymaktadır. Bulgular, kentsel mekâna yönelik küreselleştirici müdahalelerin yerel pratikleri tamamen ortadan kaldırmadığını, aksine yeni mekânsal müzakere biçimleri ürettiğini göstermektedir. Bu anlamda kent hakkı yalnızca erişim ya da tanınma ile sınırlı değil, gündelik mücadelelerle şekillenen ilişkisel, duygulanımsal ve mekânsal aracılıklar üzerinden düşünülmelidir. Tez, mekânın sahiplenilmesi ve görünürlük siyasetine odaklanarak günümüz İstanbul'unda kent teorisine, eleştirel evsizlik ve medya çalışmalarına katkı sunmaktadır.

This thesis explores how homelessness mediates the right to the city in Istanbul by conducting a relational ethnographic study between Gezi Park and Tophane. Through in-depth fieldwork, it examines how homeless individuals navigate, inhabit, and tactically reappropriate central urban spaces amidst processes of commodification, securitization, and touristification under neoliberal urban transformation. By merging the concepts of mediation and the right to the city, the research puts forth three main propositions: (i) physical affordances -especially walkability- play an active role in shaping urban marginality; (ii) visibility and representation emerge as outcomes of spatial and symbolic negotiations; and (iii) the everyday practices of the homeless both intersect with and resist neoliberal spatial reconfigurations. Drawing on Henri Lefebvre's spatial triad, the study reveals the tensions between conceived, perceived, and lived space in the daily experiences of the homeless. The findings demonstrate that globalizing interventions in urban space do not entirely erase local practices but rather generate new forms of spatial negotiation. In this sense, the right to the city is not merely about access or recognition, but about relational, affective, and spatial mediations shaped by informal infrastructures and everyday struggles. By attending to the subtle politics of spatial appropriation and visibility, the thesis contributes to urban theory, critical homelessness and media studies in the context of contemporary Istanbul.