Navigating career labyrinth towards self actualization, women leaders leaving corporate careers to be self-employed: A qualitative analysis of decision-making dynamics and career experience of women

Abstract

Bu çalışma, kadın liderlerin kurumsal kariyerlerini bırakarak serbest çalışmaya yönelmelerinin ardındaki temel motivasyonları incelemektedir. Araştırma, çoğunluğu evli ve çocuk sahibi olan, biri bekar anne olmak üzere 45–53 yaş aralığındaki yedi Türk kadınla gerçekleştirilmiş görüşmelere dayanmaktadır. Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (IPA) yöntemiyle yürütülen çalışmada altı ana tema ortaya konmuştur: (1) Kariyerin Başındaki Beklentiler, (2) Kurumsal Hayatta Yükselme, (3) Kadın Lider Olmak, (4) Serbest Çalışmaya Geçiş, (5) Serbest Çalışma Deneyimi, (6) Serbest Çalışma Gizli İşsizlik mi? Bulgular, katılımcıların kurumsal yapıların özgünlük, toplumsal cinsiyete dayalı beklentiler ve iş-yaşam dengesi konularındaki sınırlamalarına karşı duydukları artan hayal kırıklığını dile getirirken; özerklik, anlam arayışı ve değerlerle uyum arzularını ön plana çıkarmaktadırlar. Kurumsal yaşam, maddi güvenlik ve mesleki kimlik sunarken, kişisel tatmin ve iyi oluşu sınırlamakta; serbest çalışma ise esneklik ve özerklik sağlamakla birlikte yalnızlık, gelir istikrarsızlığı ve belirsiz sınırlarla gelmektedir. Bu tez, Öz-Belirleme Teorisi, Sosyal Bilişsel Kariyer Teorisi ve Yaşam Boyu Gelişim Teorisi'ni entegre ederek; orta yaşta kariyer değişimini bir kendini gerçekleştirme süreci olarak kavramsallaştırmaktadır. Yüksek eğitimli ve deneyimli Türk kadınlarının yapısal cinsiyet eşitsizliklerini, rol çatışmalarını ve kültürel beklentileri nasıl aştığını ortaya koyarak, kariyer değişimini başarısızlık ya da kaçış değil; stratejik, kimlik temelli kendini gerçekleştirme olarak yeniden çerçevelendirmektedir. Çalışmada ayrıca, kadın liderlik yollarının ve girişimcilik potansiyelinin desteklenmesine yönelik politika ve kurum içi önerilere yer verilmektedir.This research explores why women leaders leave corporate careers for self-employment, focusing on women aged 45- 53, mostly married with children, with one single mother. Using IPA analysis of seven participants, it identifies six themes: 1. Early Career Aspirations, 2. Advancing in Corporate Life, 3. Being a Woman Leader, 4. Transitioning to Self-Employment, 5. Self-Employment Experience, 6. Is Self-Employment Hidden Unemployment? The study examines decision-making influenced by personal, social, and environmental factors, highlighting frustration with corporate constraints and desire for autonomy as key motivators, with interconnected push and pull forces. Corporate roles offer stability but limit authenticity and work-life balance, while self-employment provides autonomy but brings loneliness and income instability. The thesis adds to career development literature by applying Self-Determination Theory, Social Cognitive Career Theory, and Lifespan Theory, offering recommendations for supporting women's leadership and entrepreneurship. ultimately frames career change as a pursuit of self-actualization, depicting women navigating role conflicts, gender identity, cultural biases, and discrimination, especially among highly skilled, educated Turkish women.