İş gücü piyasalarında rekabet hukuku uygulamaları

İş gücü piyasalarında rekabet ihlalleri, son yıllarda rekabet otoritelerinin artan bir şekilde odaklandığı bir konu haline gelmiştir. Bu ihlaller, işverenlerin iş gücü piyasasındaki diğer teşebbüslerle rekabet etmek yerine, ücretleri baskılamak veya çalışan hareketliliğini kısıtlamak amacıyla işe almama (çalışan ayartmama) ya da maaş sabitleme anlaşmaları yapması şeklinde ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca, rakipler arasında açık bir anlaşma olmasa bile, insan kaynakları verilerine ilişkin ücretler, yan haklar veya çalışma koşulları gibi rekabete duyarlı bilgilerin değişimi yoluyla da rekabet ihlalleri gerçekleşebilmektedir. Bu çalışma, giderek büyüyen ancak henüz Türkiye'de kapsamlı bir akademik incelemeye konu olmamış iş gücü piyasalarındaki rekabet hukuku uygulamalarını karşılaştırmalı bir perspektifle ele alarak, uygulamacılar için yol gösterici bir çerçeve sunmayı ve rekabet hukuku literatürüne özgün bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada öncelikle iş gücü piyasasının yapısı, monopson teorisi ve rekabet hukukunun iş gücü piyasalarına uygulanabilirliği incelenmektedir. Ardından, rakip teşebbüsler arasındaki çalışan ücretlerinin birlikte belirlenmesi ve çalışan transfer yasaklarına ilişkin anlaşmalar ele alınmakta, bu anlaşmaların hukuki niteliği ve rekabet hukuku kapsamında nasıl değerlendirilmesi gerektiği tartışılmaktadır. Rekabete hassas bilgi değişiminin iş gücü piyasasındaki görünümü hem Türkiye hem de uluslararası rekabet otoritelerinin kararları ve içtihatları ışığında analiz edilmektedir. Çalışmanın son bölümünde, Türk rekabet hukukunda iş gücü piyasasına ilişkin yaklaşımın gelişimi değerlendirilmekte ve karşılaştırmalı hukuk perspektifinden öneriler sunulmaktadır. Bu kapsamda, özellikle son dönemde Rekabet Kurulu'nun konuya ilişkin kararları ve yayımlanan kılavuz detaylı şekilde incelenmekte, iş gücü piyasasında rekabet hukuku uygulamalarının geleceğine ilişkin öngörülerde bulunulmaktadır.

Competition violations in labor markets have become an increasingly significant focus area for competition authorities in recent years. These violations can occur when employers, rather than competing in the labor market, engage in no-poaching agreements or wage-fixing arrangements to suppress wages or restrict worker mobility. Moreover, competition violations can also take place through the exchange of competitively sensitive information regarding human resources data, such as wages, benefits, or working conditions, even without explicit agreements between competitors. This study aims to provide a guiding framework for practitioners and make an original contribution to competition law literature by addressing competition law practices in labor markets, which are growing increasingly but have not yet been subject to comprehensive academic examination in Turkey, from a comparative perspective. This study first examines the structure of the labor market, monopsony theory, and the applicability of competition law to labor markets. It then analyzes agreements between competing enterprises regarding joint determination of employee wages and restrictions on employee transfers, discussing their legal nature and how they should be evaluated under competition law. The manifestations of information exchange and concerted practices in the labor market are analyzed in light of decisions and case law from both Turkish and international competition authorities. The final section evaluates the evolution of the Turkish competition law approach to labor markets and presents recommendations from a comparative law perspective. In this context, the study particularly examines recent decisions of the Turkish Competition Board and the published guidelines, making predictions about the future of competition law enforcement in labor markets. The research also addresses the challenges in defining relevant markets in labor contexts and establishing appropriate standards for assessing competitive harm.