SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA İÇİN MESLEKİ EĞİTİM VE ÜRETİMİN BÜTÜNLEŞTİRİLMESİ

Abstract

Sanayi 4.0’dan Sanayi 5.0’a geçiş süreci, mesleki ve teknik eğitimi bilgi aktarımının ötesine taşıyarak üretim, yenilikçilik ve sürdürülebilirliği bütüncül bir yaklaşımla ele almayı gerektirmektedir. Bu çalışma, eğitim ve üretim bütünlüğünün nitelikli iş gücü, toplumsal refah ve ekonomik kalkınma üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışmada, Ahilik kültürünün dijital dönüşümle harmanlandığı saha merkezli bir model ele alınmış; Türkiye’de döner sermaye işletmeleri, okul-sanayi iş birlikleri ve İstanbul Teknik Üniversitesi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi (İTÜ MTAL) örneği üzerinden uygulamalı stratejiler değerlendirilmiştir. Nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı analizlerde, müfredatın sektörle eş zamanlı güncellenmesinin, 6+2 gibi iş başı eğitim modellerinin ve paydaş iş birliklerinin istihdam edilebilirliği artırdığı belirlenmiştir. Erken yetenek tanınması, oyunlaştırılmış akran öğrenmesi ve sigortalı staj uygulamaları, öğrencinin pasif öğrenici konumundan aktif üretici profile geçişini hızlandırmaktadır. Elde edilen sonuçlar, eğitim sistemlerinin diploma odaklı yapıdan üretim-değer merkezli yapıya dönüşmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışmada önerilen politika adımları arasında bölgesel kalkınma planlarıyla entegre proje takımları, düzenli hami toplantıları ve kaynak kullanım analitiği yer almaktadır. Bu bütünleşme, bireysel başarının yanı sıra sürdürülebilir kalkınma ve küresel rekabet gücünü de desteklemektedir.