Toplu beslenme hizmeti veren bir kurum mutfağında sürdürülebilir beslenme ve beslenme bilgisine yönelik eğitimin, sürdürülebilir beslenme ve sağlıklı beslenme bilgisi ve davranışları üzerinde etkisi

Abstract

Bu araştırma, toplu beslenme hizmeti veren bir kurumda çalışan bireylere verilen sürdürülebilir beslenme eğitiminin; katılımcıların beslenme bilgi düzeyleri, sürdürülebilir beslenme davranışları ve Akdeniz diyetine bağlılıkları üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya 200 gönüllü birey katılmış, eğitim öncesi ve sonrasında uygulanan ölçeklerle (Beslenme Bilgi Ölçeği, Sürdürülebilir Beslenme Davranış Ölçeği, Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği) veriler toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre; katılımcılardan erkeklerin yaş ortalamasının 34.18±10.06; kadınların ise 30.97±11.26 olduğu görülmüştür. Katılımcıların eğitim öncesi ortalama beslenme bilgi puanı 13.65 ± 4.3 iken, eğitimden hemen sonra bu değer 17.44 ± 3.8'e yükselmiş ve bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0.001). Eğitim sonrası 4. ve 6. haftalarda bilgi düzeylerinde hafif bir azalma olsa da, başlangıç düzeyine göre yüksek seyretmiştir. Sürdürülebilir beslenme davranış ölçeği puanları da eğitim öncesinde 42.7 ± 5.6 iken, eğitimden iki hafta sonra 48.3 ± 4.9'a yükselmiş, bu değişim de anlamlı bulunmuştur (p < 0.01). Özellikle mevsiminde beslenme, gıda israfını azaltma ve bitkisel kaynaklı besin tercihi gibi konularda olumlu davranış değişiklikleri gözlenmiştir. Katılımcıların Akdeniz diyetine olan bağlılık puanları ise eğitim öncesinde 5.2 ± 2.1 iken, eğitim sonrası 7.8 ± 1.9 olarak saptanmış ve bu değişim istatistiksel olarak anlamlıdır (p < 0.001). Zeytinyağı tüketimi, sebze ve baklagil ağırlıklı beslenme gibi alışkanlıkların arttığı raporlanmıştır. Sonuç olarak; verilen eğitimin, kısa sürede bilgi düzeyi ve davranış üzerinde etkili olduğu; ancak etkinin zamanla azalma eğilimi gösterdiği belirlenmiştir. Bu durum, sürdürülebilir beslenme davranışlarının kalıcı hale gelmesi için eğitimlerin düzenli aralıklarla tekrarlanması gerektiğini ortaya koymaktadır.This study aims to evaluate the effects of sustainable nutrition training given to individuals working in an institution providing mass catering services on the participants' nutritional knowledge levels, sustainable nutritional behaviors, and adherence to the Mediterranean diet. 200 volunteers participated in the study and data were collected using scales (Nutrition Knowledge Scale, Sustainable Nutrition Behavior Scale, Mediterranean Diet Adherence Scale) applied before and after the training. According to the research findings; the average age of male participants was 34.18±10.06 and female participants was 30.97±11.26. While the average nutritional knowledge score of the participants was 13.65±4.3 before the training, this value increased to 17.44±3.8 immediately after the training and this increase was found to be statistically significant (p < 0.001). Although there was a slight decrease in knowledge levels in the 4th and 6th weeks after the training, it remained high compared to the initial level. Sustainable nutrition behavior scale scores were 42.7 ± 5.6 before the training, but increased to 48.3 ± 4.9 two weeks after the training, and this change was also found to be significant (p < 0.01). Positive behavioral changes were observed, especially in issues such as seasonal nutrition, reducing food waste, and plant-based food preferences. The participants' adherence scores to the Mediterranean diet were 5.2 ± 2.1 before the training, but 7.8 ± 1.9 after the training, and this change was statistically significant (p < 0.001). It was reported that habits such as olive oil consumption and a diet rich in vegetables and legumes increased. As a result, it was determined that the training provided had an effect on knowledge level and behavior in a short time; however, the effect tended to decrease over time. This situation reveals that the training should be repeated at regular intervals in order for sustainable nutrition behaviors to become permanent.