Travma bilgili perspektiften yatılı bölge okulu deneyiminin yetişkinlikteki yansımaları: Karma yöntem araştırması

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de yatılı bölge okullarında (YBO) eğitim almış bireylerin çocukluk dönemindeki deneyimlerinin, yetişkinlikteki psikolojik süreçler üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışma, eşzamanlı karma yöntem desenine dayalı olarak yürütülmüştür. Nicel boyutta, 108 katılımcıya uygulanan DSM-5 için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi ve Genel Sağlık Anketi aracılığıyla psikolojik belirti düzeyleri değerlendirilmiştir. Nitel boyutta ise, 10 katılımcıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla yatılı okul sürecine dair öznel deneyimler analiz edilmiştir. Bu araştırma, yatılı bölge okulunda geçirilen çocukluk deneyimlerinin, bireylerin yetişkinlikteki psikolojik süreçleri üzerinde çok katmanlı ve uzun vadeli etkiler bıraktığını ortaya koymuştur. Nicel bulgular, özellikle kadın katılımcıların kaçınma düzeylerinin daha yüksek olduğunu; çocuklukta YBO'da sık yaşanan endişe, güvensizlik ve tedirginlik duygularının, TSSB toplam puanı ile yeniden yaşantılama, kaçınma ve olumsuz biliş-duygudurum gibi belirtilerle anlamlı ilişkiler taşıdığını göstermiştir. Nitel bulgular ise bu belirtileri destekler biçimde, çocuklukta duygusal bakım eksikliği, yalnızlık, kurumsal denetim ve mahremiyet kaybı gibi deneyimlerin; yetişkinlikte duyguların bastırılması, ilişkilerde mesafe koyma, içe çekilme ve otorite figürlerine karşı aşırı hassasiyet gibi örüntülerle devam ettiğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte bazı bireylerin bu zorlu deneyimi başarıya yönelerek, bireysel sorumluluk ve direnç geliştirme yoluyla dönüştürebildiği gözlemlenmiştir. Bu bağlamda araştırma, Türkiye'de yatılı bölge okullarının bireysel ve yapısal etkilerini çok yönlü biçimde ele alarak literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmakta ve travma bilgili perspektif sunmaktadır.

The aim of this study is to examine the effects of childhood experiences of individuals who attended Regional Boarding Schools (YBO) in Türkiye on their psychological functioning in adulthood. The study was conducted using a convergent mixed methods design. In the quantitative component, psychological symptom levels were assessed through the administration of the DSM-5 Posttraumatic Stress Disorder Checklist and the General Health Questionnaire to 108 participants. In the qualitative component, in-depth analysis of the subjective experiences related to boarding school life was carried out through semi-structured interviews conducted with 10 participants. This research revealed that childhood experiences in regional boarding schools can leave multi-layered and long-term impacts on individuals' psychological functioning in adulthood. Quantitative findings showed that female participants exhibited significantly higher levels of avoidance, and that frequent feelings of anxiety, insecurity, and fear experienced during the boarding school period were significantly associated with total PTSD scores as well as the subdimensions of re-experiencing, avoidance, and negative alterations in cognition and mood. Qualitative findings supported these results by demonstrating that experiences such as emotional neglect, loneliness, strict control, and lack of privacy in childhood often persist into adulthood in the form of emotional suppression, relational distance, social withdrawal, and heightened sensitivity to authority figures. Nevertheless, some participants were observed to transform these adverse experiences into strengths by developing a sense of personal responsibility, academic orientation, and psychological resilience. In this regard, the study addresses a significant gap in the literature by exploring both individual and systemic impacts of regional boarding schools in Türkiye, and provides valuable contributions to the field through a trauma-informed systems perspective.