İLERİ GLİKASYON ÜRÜNLERİNİN GÜÇLÜ BİR İNDÜKLEYİCİSİ OLAN METİLGLİOKSALIN DİYABET ÜZERİNE ETKİSİ

Abstract

Metilglioksal (MGO), esas olarak glukoz ve fruktoz metabolizmasından türetilen reaktif bir bileşiktir. Bu metabolit güçlü bir ileri glikasyon ürünleri (AGE) öncüsü olması nedeniyle diyabetik komplikasyonlarda rol oynamaktadır. Diyabet dünya çapında en sık görülen hastalıklardan biri olup, DSÖ tarafından epidemik ilan edilmiştir. Diyabet; metabolik bozukluk, nöropati, retinopati, ateroskleroz ve diyabetik nefropati gibi majör komplikasyonlarla; bunların şiddeti/ciddiyeti ise hiperglisemi ile ilişkilidir. Metabolizmada gözlenen bu komplikasyonlar yüksek glukoz/fruktoz tüketimine bağlı olarak tetiklenerek dolaşımdaki AGE seviyelerini arttırır. Ayrıca, indirgen şekerler ve MGO gibi reaktif karbonil türleri, proteinlerin, lipitlerin ve DNA'nın glikasyonuna ve hatta hücrelerde ve dokularda AGE'lerin kademeli olarak birikmesine yol açar. AGE'lerin diyabet komplikasyonlarının patogenezinde yer aldığı ve MGO'nun insülin direncinde ve beta hücre fonksiyon bozukluğunda rol oynadığı son yıllarda yapılan klinik çalışmalarda rapor edilmiştir. Son yıllarda MGO'yu temizleyen ve AGE oluşumunu engelleyen birçok ilaç geliştirilmiş olmasına rağmen, MGO'nun neden olduğu mekanizmaları önleyecek etkili bir strateji bulunmamaktadır. En önemli AGE sınırlayıcı önlem beslenme alışkanlıklarındaki değişikliklere bağlıdır. Bu derlemenin amacı özellikle MGO’nun oluşumu, detoksifikasyonu ve etki mekanizmalarını özetlemekte ve diyabetin patofizyolojisi ve komplikasyonları üzerindeki etkisi hakkındaki bilgileri güncel çalışmalar ışığında değerlendirmektir.