Türkiye'de yaşayan Suriyeli göçmenlerde travma sonrası stres belirtileri ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide öz şefkat ve öz yeterliliğin düzenleyici rolü

dc.contributor.advisorUygun, Ersin
dc.contributor.authorTopalca, Birgül Sümeyye Meylani
dc.date.accessioned2026-04-04T18:30:55Z
dc.date.available2026-04-04T18:30:55Z
dc.date.issued2024
dc.departmentLisansüstü Programlar Enstitüsü, Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamaları Ana Bilim Dalı, Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
dc.description.abstractBu çalışma, Suriye'de on yılı aşkın süredir devam eden karışıklık sonucu ülkelerinden göç etmek zorunda kalmış ve Türkiye'de yaşayan Suriyeli göçmenlerin travma sonrası stres belirtileri ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide öz şefkat ve öz yeterliliğin düzenleyici rolünü belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu çalışmanın etik onayı İstanbul Bilgi Üniversitesi Araştırma Etik Kurulu tarafından verilmiştir. Çalışmada kar topu yöntemi ve öz bildirim yöntemi ile Travma Sonrası Büyüme Envanteri (PTGI-A), Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (PCL-5/A), Öz Şefkat Envanteri (SCS-A), Genel Öz-Yeterlik Ölçeği (GSES A) ve sosyodemografik bilgi formu kullanılmıştır. Çalışmaya, Türkiye'de yaşayan yaşları 18 ile 60 aralığındaki 237 Suriyeli göçmen dahil edilmiştir. Araştırma sonucunda P<0.5 kesim noktasına göre anlamlı bulunan faktörler travma sonrası büyüme ile öz yeterlilik ve öz şefkat arasında zayıf düzeyde pozitif korelasyon belirlenmiştir. Yine bu çalışmada, travma sonrası büyüme demografik değişkenler ele alarak incelendiğinde kadınların travma sonrası büyüme ortalama puanının anlamlı olarak erkeklerin ortalama puanlarından yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca ekonomik gelir seviyesinin yüksek olması ve eğitim seviyesinin yüksek olması durumlarının travma sonrası büyüme, öz yeterlilik ve öz şefkat ile anlamlı pozitif yönde ilişkisi saptanmıştır. Ayrıca ilgi çekici bir başka bulgu ise öz yeterlilik özelliğinin yüksek olmasının doğrudan travma sonrası büyümeyi yordayıcı etkisi bulunduğu şeklindeki sonuçtur. Bu çalışmada, özet bulgusu olarak denilebilir ki; travma sonrası stres bozukluğu travma sonrası büyümeyi anlamlı olarak yordamaktadır. İlaveten öz şefkat ve öz yeterlilik doğrudan travma sonrası büyümeyi yordamaktadır. Ancak etkileşim değişkenleri olan TSSBxÖz şefkat ve TSSBxÖz yeterlilik ilişkileri modelde anlamlı çıkmamıştır. Sonuç olarak travma sonrası stres bozukluğu ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide öz şefkat ve öz yeterliliğin düzenleyici (moderatör) rolü görülmemektedir. Bu çalışmanın ileride klinik ve akademik çalışmalara destek sunması hedeflenmiştir.
dc.description.abstractThis study was designed to determine the moderating role of self-compassion and self-efficacy in the relationship between posttraumatic stress symptoms and posttraumatic growth in Syrian immigrants living in Turkey in the last 10 years since the beginning of the Syrian war. Ethical approval for this study was granted by the Istanbul Bilgi University Research Ethics Committee. Posttraumatic Growth Inventory (PTGI-A), Posttraumatic Stress Disorder Checklist (PCL-5/A), Self-Compassion Inventory (SCS-A), General Self-Efficacy Scale (GSES-A) and sociodemographic information form were used with snowball method and self-report method. A total of 237 Syrian immigrants between the ages of 18 and 60 living in Turkey were included in the study. According to the results of the study, a weak positive correlation was found between posttraumatic growth and self-efficacy and self-compassion, which were found to be significant according to the cut-off point P<0.5. Again, in this study, when demographic variables were examined, when post-traumatic growth was examined, it was found that the average score of women's post-traumatic growth was significantly higher than the average score of men, high economic income level, high income level had a significant positive relationship with post-traumatic growth, self-efficacy and self-compassion. In addition, another interesting finding is that high self-efficacy has a direct predictive effect on posttraumatic growth. As a summary finding of the study, it can be said that posttraumatic stress disorder significantly predicts posttraumatic growth. In addition, self-compassion and self-efficacy directly predict posttraumatic growth. However, the interaction variables PTSDxSelf-Compassion and PTSDxSelf-Efficacy interactions were not significant in the model. the moderator role of self-compassion and self-efficacy in the relationship between PTSD and posttraumatic growth is not seen. This study aims to support future clinical and academic studies.
dc.identifier.endpage100
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=UjlM15wKZGQW6TLC0pvCtwhAPwfZa_480_ROplW2QBQ6rT2HsL3Ha6CIan0Pf1nJ
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11411/9967
dc.identifier.yoktezid896512
dc.language.isotr
dc.publisherİstanbul Bilgi Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260402
dc.subjectPsikoloji
dc.subjectPsychology
dc.titleTürkiye'de yaşayan Suriyeli göçmenlerde travma sonrası stres belirtileri ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide öz şefkat ve öz yeterliliğin düzenleyici rolü
dc.title.alternativeThe moderating roles of self-compassion and self-efficacy in the relationship between posttraumatic stress symptoms and posttraumatic growth in Syrian migrants living in Turkiye
dc.typeMastere Thesis

Dosyalar