Ceza Hukukunda Mağdur Hakları Çerçevesinde Mağdurun Zararının Devlet Tarafından Giderilmesi ve Suç Mağdurlarına Yardım Hakkındaki Kanun Tasarısının Değerlendirilmesi

Abstract

Uzun yıllar ceza hukuku uygulamasında suçun mağduru dikkate alınmamış olsa da, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren mağdur hakları gündeme gelmeye başlamış** ve uluslararası düzlemde mağdur haklarına ilişkin asgari standartların oluşturulmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Türk mevzuatında da 2005 yılından itibaren mağdur haklarına ilişkin olarak kanunlarda önemli değişiklikler yapılmıştır. Bununla birlikte mağdura yaklaşımda eksiklikler mevcuttur ve mevcut düzenlemelerde mağdurun zararının devlet tarafından karşılanmasına ilişkin hükümlere yer verilmemiştir. Ayrıca yasal düzenlemelerle güvence altına alınan mağdur haklarının uygulamada da işlerlik kazanması gerekmektedir ve mağdur ile suçtan zarar gören kavramlarına ilişkin olarak uygulamada ve doktrinde görüş birliği sağlanamaması, hakların kullanımı anlamında bazı sorunlara yol açabilmektedir. Bu nedenle mağdurların haklarının korunması yönünde çalışmalar yürütebilecek, koordinasyonu sağlayabilecek merkezi bir mağdur destek yapılanmasına ve mağdur kavramını tanımlayarak, mağdurların haklarını daha kapsamlı şekilde düzenleyen özel bir kanuna ihtiyaç duyulmaktadır. Bu ihtiyaç kapsamında, Mağdur Hakları Daire Başkanlığı tarafından yürütülen mağdur hakları konusundaki kanun çalışmasında, suçtan doğan mağduriyetin devlet tarafından karşılanmasına ilişkin hükümlere de yer verilmiştir. Bu hükümlerin oluşturulmasında esas alınacak belgenin, Şiddet Suçu Mağdurlarına Tazminat Ödenmesine İlişkin Avrupa Sözleşmesi olduğu aşikardır. Her ne kadar bugüne kadar Türkiye Cumhuriyeti devleti tarafından Sözleşme onaylanmadı ise de, onay iradesini gösteren bir gelişme olarak, Suç Mağdurlarına Yardım Hakkında Kanun Tasarısı hazırlanmış ve 2009 yılında kamu oyu ile paylaşılmıştır. Yürütülmekte olan Kanun Taslağı çalışmalarında faydalı olması ümidiyle, bu çalışmada 2009 yılında hazırlanmış olan Suç Mağdurlarına Yardım Hakkında Kanun Tasarısı ile Şiddet Suçu Mağdurlarına Tazminat Ödenmesine İlişkin Avrupa Sözleşmesi hükümleri karşılaştırılmış ve 2009 Tasarısının Sözleşmeye uyumu değerlendirilmiştir.