Judith Butler's concept of vulnerability in the context of critical thinking - Aksoy, Elif (İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2024)
Bu tezin amacı Judith Butler'ın kırılganlık kavramını eleştirel bir perspektif ile ele almaktır. Kırılganlık tüm insanların ortak noktası iken bazı gruplar kırılganlık dağılımından daha fazla etkilenmektedir. Kırılganlığın eşit bir şekilde dağılıtılmamış olması güvencesizlikten kaynaklanmaktadır. Bunun sebebi Michel Foucault'ya göre yönetimsellik, Luis Althusser'e göre ''çağırma'', Emmanuel Levinas'a göre ''yüz'' kavramıdır. Yönetimsellik nüfusları idare eden bir yönetim şeklidir. Yönetimsellik hem bedenleri hem de nüfusları gözetim altında tutarak onlara kendi isteği doğrultusunda yön vermektedir. Foucault bedenlerin discipline edilmesine ''biyo-iktidar'', nüfusların idare edilmesine ise ''biyopolitika'' ismini vermektedir. Althusser ''çağırma'' kavramına hitabın öznenin oluşumu üzerine olan etkisini göstermektedir. Bu kavram birinin bireye ''Hey sen ordaki'' diyerek onu isimlendirmesi anlamına gelir. Kimi hayatların toplum tarafından atfedilen sıfatlar sebebiyle daha fazla kırılgan hale getirilmelerinin sebeplerinden biri isimlendirilmeleridir. Levinas öznenin temsil edilebilir ya da edilemez olduğunu ''yüz'' kavramını kullanarak tarif eder. ''Yüz'' toplumda görünür olabilmeyi sağlayan bir araçtır. Kırılgan hayatların ne yaşarken ne de öldüklerinde varlıklarının kabul görmemesinin sebebi temsil edilemez bir 'yüz'e sahip olmalarıdır. Kant'ın ''Kendi aklını kullanma cesaretini göster'' cümlesi kırılganlığın oluşumuna dair bir eleştiridir. Kant'ın bu uyarısı kimi hayatları daha fazla kırılganlaştıran bir sisteme karşı yöneltilebilecek bir cümledir. Ben ise kendi aklını kullanabilme cesareti gösterebilmenin kırılganlığı dönüştüreceğini öne sürmekteyim. Kant bu cesaretin yoksunluğunu olgunlaşmamışlık olarak tanımlarken, kırılgan hayatlar özelinde bu durumun ''mecburi'' bir olgunlaşamam durumu olarak yorumlamaktayım. Foucault'nun sorunsallaştırma ile uyguladığı eleştiri pratiğinin bu olgunlaşmamışlıktan kurtulmak ya da kırılganlığın dönüşümü için bir araç olduğunu savunmaktayım.

The aim of this thesis is to address Judith Butler's concept of vulnerability from a critical perspective. While vulnerability is common to all people, some groups are more affected by the distribution of vulnerability. The unequal distribution of vulnerability stems from precarity. The reason why vulnerability is not evenly distributed is precariousness. Michel Foucault says that the reason for this is ''governmentality''. While Luis Althusser defines it as ''interpellation'', Emmanuel Levinas considers it as the concept of ''face''. Governmentality is a form of government that manages populations. It keeps bodies and populations under surveillance and directs them according to its own will. Foucault calls the disciplining of bodies ''bio-power'' and the management of populations ''biopolitics''. Althusser shows the effect of addressing the concept of ''interpellation'' on the formation of the subject. This concept means that someone names an individual by saying ''Hey you, there''. One of the reasons why some lives become more vulnerable due to the adjectives attributed by society is that they are named. Levinas describes whether the subject can be represented using the concept of ''face''. It is a tool to be visible in society. The reason why vulnerable lives are not acknowledged either when they live or when they die is that they have an unrepresentable ''face''. Kant's sentence, ''Have courage to use your own reason'', criticizes the formation of vulnerability. For me, This warning from Kant is a sentence that can be directed against a system that makes some lives more vulnerable. Having the courage to use one's reason will transform vulnerability. While Kant defines this lack of courage as immaturity, I interpret this situation as a ''forced'' immaturity in vulnerable lives. Foucault's practice of critique through problematization is a tool for eliminating this immaturity or transforming vulnerability.
Eleştirel düşünce bağlamında Judith Butler'ın kırılganlık kavramı
Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
Keywords: Felsefe; Philosophy