How inclusive leaders foster employee well-being: The roles of person-job fit and self-efficacy - Karadeniz, Zehranur (İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2026)
Bu çalışma, kapsayıcı liderlik ile çalışan iyi oluşu arasındaki ilişkiyi, kişi–iş uyumu ve öz yeterliğin aracı rolleri çerçevesinde incelemektedir. Kapsayıcı liderliğin, çalışanların sahip oldukları yetkinlikler ile işin gereklilikleri arasındaki uyuma ilişkin algılarını güçlendirerek çalışan iyi oluşunu artırdığı; bu sürecin aynı zamanda bireylerin kişisel yeterliklerine ilişkin inançlarını da etkileyebileceği öne sürülmektedir. Araştırma nicel ve kesitsel bir araştırma deseniyle yürütülmüş olup, veriler Türkiye'de çalışan 269 beyaz yakalı çalışandan çevrim içi anket aracılığıyla toplanmıştır. Veri toplama sürecinden önce tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Kapsayıcı liderlik, Carmeli ve arkadaşları (2010) tarafından geliştirilen ölçek ile ölçülmüştür. Çalışan iyi oluşu, Arnold ve arkadaşları (2007) tarafından geliştirilen ve Carmeli ve arkadaşları (2010) tarafından uyarlanan ölçek kullanılarak ölçülmüştür. Kişi–iş uyumu, Saks ve Ashforth (2002) tarafından geliştirilen ölçek ile; öz yeterlik ise Schwarzer ve Jerusalem (1995) tarafından geliştirilen Genel Öz Yeterlik Ölçeği ile ölçülmüştür. Bu çalışmada gerçekleştirilen güvenirlik analizleri, tüm ölçüm araçlarının yüksek düzeyde içsel tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Veri analizleri IBM SPSS Statistics (Versiyon 26) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma hipotezlerini test etmek amacıyla öncelikle Pearson korelasyon analizleri yapılmış, ardından önerilen ardışık aracılık modeli Hayes'in PROCESS makrosu (Model 6) kullanılarak test edilmiştir. Bulgular, kapsayıcı liderliğin çalışan iyi oluşu ile pozitif ve anlamlı bir ilişkiye sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca kişi–iş uyumunun anlamlı bir aracı değişken olduğu belirlenmiş; bu bulgu, kapsayıcı liderliğin çalışan iyi oluşuna öncelikle çalışanların becerileri ile işin gereklilikleri arasındaki uyuma ilişkin algılarını güçlendirerek katkı sağladığını ortaya koymuştur. Buna karşılık, öz yeterliğin ne bağımsız ne de ardışık bir aracı değişken olarak anlamlı bir rol üstlenmediği görülmüştür. Her ne kadar öz yeterlik çalışan iyi oluşu ile pozitif yönde ilişkili olsa da, kapsayıcı liderliğin öz yeterliği doğrudan yordamadığı belirlenmiştir. Bu çalışma, Türkiye bağlamında yürütülerek, daha önce belirli kültürel bağlamlara odaklanan literatürü genişletmekte ve kapsayıcı liderliğin çalışan iyi oluşu ile olan ilişkisinin ağırlıklı olarak kişi–iş uyumu üzerinden gerçekleştiğini, buna karşılık öz yeterliğin bu ilişkide aracı bir rol üstlenmediğini ortaya koymaktadır.

This study examines the relationship between inclusive leadership and employee well-being, with person-job fit and self-efficacy considered as mediating mechanisms. The study proposes that inclusive leadership is associated with employee well-being by shaping employees' perceptions of how well their abilities align with job demands, which may also influence their beliefs about their capabilities. In this study, a quantitative cross-sectional approach was used.The participants consist of 269 white-collar employees working in Türkiye. An online survey used to data collection. All participants confirmed informed consent before starting the survey. The scales developed by Carmeli et al. (2010) were used for assessing employee well-being and participants' perception of their direct manager's inclusive leadership behaviors. The employee well-being scale was adapted from Arnold et al. (2007). Person–job fit was measured using the scale developed by Saks and Ashforth (2002). Self-efficacy was measured with the General Self-Efficacy Scale developed by Schwarzer and Jerusalem (1995). The data were analyzed using IBM SPSS Statistics (Version 26). Internal consistency was examined to evaluate the reliability of the study variables. Correlation analysis was used to explore the relationships among the variables. The sequential mediation model was analyzed with Hayes' PROCESS macro (Model 6). According to the findings, higher levels of perceived inclusive leadership behavior by the direct manager are associated with greater employee well-being. With the mediation analyses, it is found that this relationship operates primarily through employees' perceptions of person–job fit. In contrast, self-efficacy was not found as a statistically meaningful mediation within the proposed model. According to the literature, self-efficacy is positively associated with employee well-being, but in this study, perceived inclusive leadership behavior by the direct manager did not directly predict self-efficacy. In this study, the association between inclusive leadership and employee well-being in Türkiye is examined, including the mediating roles of person–job fit and self-efficacy.
Kapsayıcı liderler çalışan iyi oluşunu nasıl geliştirir: Kişi-iş uyumu ve öz-yeterliliğin rolü
Keywords: Psikoloji