Kesişimsellik: tarihi, gelişimi ve Birleşmiş Milletler'deki yansımaları - Seçkin, Yağmur (İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2023)
ÖZET: Bu çalışma kesişimsellik kavramına odaklanır. Kavramın tarihini, gelişimini ve günümüzde insan hakları hukuku alanındaki yansımalarını Birleşmiş Milletler üzerinden inceler. Siyah feminizmin ürünü olarak kesişimsellik fikirlerinin kökeni 1800’lerdeki ırkçılık karşıtı ve oy hakkı mücadelelerine kadar uzanır. Bu dönemdeki siyasi çatışmaları ve Siyah kadınların bu çatışmalar içindeki konumlarını anlamak kavramın kökenini açıklamak için gereklidir. Dolayısıyla bu çalışma başlangıç noktasını Birinci Dalga Feminizm içinde anaakım feminizme karşı Siyah kadınların durumuna dayandırır. Bir kavram olarak gelişmeden önce kesişimselliğin hangi terimlere başvurularak ifade edildiğinin izi Siyah kadınların metinlerinde sürülür. Kimberle Crenshaw tarafından kesişimsellik kavramının dolaşıma sokulmasını takiben toplumsal hareketlere ve ayrımcılığa kesişimsel yaklaşımın ne ifade ettiği incelenir. Buradan yola çıkarak kesişimselliğin tahakküm ilişkilerinin incelenmesine ve dönüştürülmesine odaklanan yapısının hukukta nasıl karşılık bulduğuna ve bulacağına bakılır. İnsan hakları alanına hakim olan tek yönlü bakış açıları ayrımcılıkla mücadelede yetersiz kalır. Çünkü bu anlayış insan haklarını kompartımanlara böler. Cinsiyet, ırk, etnik köken, cinsel yönelim gibi ayrımcılık zeminleri birbirlerinden ayrıştırılarak ele alınır. Ancak kesişimsellik ayrımcılık zeminlerini birbirlerini kuran etkileşimli yapılar olarak ele alır. İnsanı oluşturan kimliklerin birbirinden ayrılamaz olduğunu vurgular. Böylelikle ayrımcılıkla mücadele konusunda insan hakları alanında paradigma değişiminin anahtarını sunar. Keza 2000’lerden günümüze BM yapısında kesişimselliğin anaakımlaşması bize bunu göstermektedir.

ABSTRACT: This thesis focuses on the concept of intersectionality. It examines the concept's origins, evolution, and today's reflections in the field of human rights through the United Nations. Intersectionality as a product of Black feminism can be traced back to the anti-racist and suffrage struggles of the 1800s. Understanding the political conflicts of this period and the position of Black women in these conflicts is necessary to preserve the origin of the concept. So this thesis relies on the use of Black women against mainstream feminism at the start of First Wave Feminism. Before it developed as a concept, the expression of intersectionality is traced in Black women's texts. Following the addition of the concept of intersectionality by Kimberle Crenshaw, what the intersectional approach to social movements and discrimination means is examined. From this point of view, it is looked at how intersectionality will respond and find a path in law that focuses on examining and transforming the relations of domination. The one-sided perspectives that dominate the field of human rights are insufficient in dealing with the broad. Because this understanding divides people into compartments. It separates the grounds such as gender, race, ethnicity, and sexual orientation. However, it emphasizes that the identities that make up the human being are inseparable. It offers the key to a paradigm shift in the field of human rights. Likewise, the mainstreaming of the intersectionality of the UN structure from the 2000s to the present shows us this.
Intersectionality: its origins, evolution, and reflections in the United Nations
Keywords: Kesişimsellik; Kimberle Crenshaw; Feminizm; Siyah Kadınlar; Birleşmiş Milletler; Intersectionality; Feminism; Black Women; United Nations