Gazeteciliğin muhasebesi: Medyanın görünmeyen eli üzerine ekonomik kuramlarla etik bir - Zeren, Can (İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2012)
Bu araştırma, ekonomik kuramlara ve bunların etik temellerine dayanarak haber medyasının ve gazetecilik süreçlerinin işleyişinin ve çıktılarının yapısına ve niteliğine dair medyanın bir süreksizlik modelini sunmakta ve yayınların kesintili niteliğini ve bunun kaynaklarını ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Bu anlamda bu araştırma disiplinler arası bir niteliğe sahiptir. Bu model, çeşitli ekonomik ve etik kuramların harmanlanmasıyla oluşturulmakta ve üç gazetenin ana sayfalarının iki aylık dönemde incelenmesiyle oluşturulan grafikler yoluyla doğrulanmaya çalışılmaktadır. Bu işleyiş düzeninin bir modelle ortaya konulmasının ardından medya ve gazeteciliğin etik bir muhasebesinin yapılması hedeflenmektedir. Bu etik muhasebe hedefini gerçekleştirebilmek için toplumsal muhasebe, muhasebe ilkeleri, standartları ve etiğinin kavramsal ve yöntembilimsel çerçevesinden yararlanılmaktadır. Kuramsal temellerde, muhasebe ile gazetecilik arasındaki mesleki ve etik benzerliklerden yola çıkılarak gazetecilerin toplumun bir çeşit muhasebesini yaptığı belirtilmekte, yöntembilimsel temellerde ise içerik analizinden elde edilen verilerle bir haber kuruluşunun belirli bir dönemine ait niteliksel ve niceliksel bir medya bilançosu oluşturulması fikri ifade edilmektedir. Bunların ardından, bu bilanço bir hesapverebilirlik ve şeffaflık aracı olarak değerlendirilip haber kuruluşlarının yayınladığı haberlerin niteliğine ilişkin bilgiler sunabilecek ve hedef kitleyi kurumun niteliği hakkında aydınlatabilecek yeni bir etik denetleme mekanizması olarak önerilmiştir. Bu şekilde, içerik analizine de kamusal bir nitelik kazandırılmaya çalışılmıştır.

This study aims to reveal the discontinuous pattern of media coverage through a discontinuity model built on economic theories and their ethical grounds. As a whole, this study takes an accounting approach in the field of media and journalism in order to provide new theoretical, methodological and practical perspectives. In this sense, this study provides an interdisciplinary approach in media and journalism studies. This study conducts an analysis of newspapers’ front pages within two months period in order to test this model. Then, collected data formed into a balance-sheet to depict the qualities of a news corporation’s output. In this way, it is aimed to introduce invisible but explicit mechanisms of news media and journalistic practices and the qualities and patterns of their outputs. In addition, this study aims to practice an ethical inquiry into these fields through accounting theories and practices. In doing so this study is grounded on social accounting approach, accounting standards and ethical principles of accounting. In theoretical grounds, accounting and journalism are compared in terms of professional and ethical qualities and situations and journalists are described as accountants of society. In methodological grounds, a balance-sheet for news media corporations is formed to provide a new ethical mechanism in news media. The balance-sheet of media is generated as a tool of accountability and transparency and a tool of informing the public about the qualities of coverage and news corporation. It is also an effort to bring a public dimension in content analysis. In sum, accounting of journalism is a reflection of an effort for tehcnical and ethical inquiry with an interdisciplinary and multi-dimensional perspective.
Accounting of journalism: An ethical inquiry into invisible hand of media through economic theories